sol|mak

sokak

Arapça zḳḳ kökünden gelen zuḳāḳ زقاق z "sokak, dar geçit" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Akatça aynı anlama gelen sūḳāḳu sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Akatça sūḳu "sokak, özellikle çarşı sokağı, çarşıda belli malların satıldığı geçit" sözcüğünün küçültme halidir.

soket

İngilizce socket "kısa çorap, bir tür kablo bağlantı elemanı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce sock "çorap" sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Latince soccus "topuksuz hafif ayakkabı, keçeden yapılan terlik" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen sýχos σύχος z sözcüğü ile eş kökenlidir.

soku

Eski Türkçe soku "havan, dibek" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe sok- "havanda dövmek, öğütmek" fiilinden Eski Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

sokum

Türkiye Türkçesi sok- fiilinden Türkiye Türkçesinde +Im ekiyle türetilmiştir.

sol

Eski Türkçe sol "bozuk, sol" sözcüğünden evrilmiştir.

sol|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
yāş soluşdı [[yeşillik soldu - tazeliğini yitiren her meyve ve sebzeyi anlatmak için bu fiil kullanılır]] Türkiye Türkçesi: [ Yunus Emre, Bütün Şiirleri, 1320 yılından önce]
üşümekden īmānıŋ gülleri soldı Çağatayca: [ Pavet de Courteille, Dictionnaire Turc Oriental, 1500 yılından önce]
solmak: se faner, se flétrir

Köken

Orta Türkçe sol- "(bitki) tazeliğini yitirmek" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe aynı anlama gelen soluş- fiili ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Türkçe sol "bozuk, kötü" sözcüğünden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için sol maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Moğolca solugay "sol, bozuk, kusurlu" < solı- "ters çevirmek, bozmak".

Benzer sözcükler

soldurmak, solgun

Bu maddeye gönderenler

soluk1


10.06.2015
solak

Eski Türkçe solamuk "sol elini kullanan" sözcüğü ile eş kökenlidir. Eski Türkçe sözcük Kıpçakça solak "dalak" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski Türkçe sol sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +Ak ekiyle türetilmiştir.

solaryum

İngilizce solarium "yapay güneşlenme cihazı veya odası" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Latince solaris "güneşe ilişkin" sözcüğünden +ium ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince sōl "güneş" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *sóh₂wl̥ (*sṓwl̥) biçiminden evrilmiştir.

solfej

Fransızca solfège "müzikte nota okuma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen solfeggio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince solfa "sol-fa notaları, gam" sözcüğünden türetilmiştir.

solidarite

Fransızca solidarité "karşılıklı kefalet [eski], dayanışma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca solidaire "kefilli (borç), ortak güvenceli (senet)" sözcüğünden +itas ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince in solidum "kefalete bağlanmış (borç)" deyiminden türetilmiştir. Geç Latince deyim Latince solidus "tam, bütün, sağlam" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Latince solus "sağ, bütün" biçiminden +id° ekiyle türetilmiştir. Latince biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *solh₂- (*sol-) "bütün, tam" biçiminden evrilmiştir.

solipsizm

Fransızca solipsisme "tekbencilik" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince solus "yalnız" ve Latince ipse "kendi" sözcüklerinin bileşiğidir.