sirke1

sirayet

Arapça sry kökünden gelen sirāya(t) سراية z "yayılma, (hastalık) bulaşma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sarā سَرَى z "gece seyahat etti, dolaştı, (sıvı) aktı, yayıldı, (hastalık) bulaştı" fiilinin fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.

siren

Fransızca sirène "canavar düdüğü" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1819 Cagniard de la Tour, Fr. mucit.) Fransızca sözcük Eski Yunanca Seirḗn σειρήν z "bağırarak gemileri kazaya sürükleyen efsane yaratığı" özel adından türetilmiştir.

siret

Arapça syr kökünden gelen sīra(t) سِيرة z "1. gidiş, yürüyüş, kariyer, sefer, kampanya, 2. yaşam tarzı, ahlak, 3. peygamberin hayat hikâyesi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sāra سَارَ z "yürüdü, gezdi, yol aldı" fiilinin fiˁla(t) vezninde masdarıdır.

sirk

Fransızca cirque "1. daire, çember, 2. halka şeklinde gösteri alanı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1791 Fr.) Fransızca sözcük Latince circus "daire, halka, ring, yuvarlak gösteri alanı" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)ker-k- "halka, yuvarlak" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)ker-¹ "kıvırmak, halka yapmak" kökünden türetilmiştir.

sirkat

Arapça srḳ kökünden gelen sirḳa(t) سرقة z "çalma, hırsızlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça saraḳa سرق z "çaldı" fiilinin fiˁla(t) vezninde masdarıdır.

sirke1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
sirke [[sirke]]

Köken

Eski Türkçe sirke "üzüm asidi" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Farsça aynı anlama gelen sirke سركه z sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Nihai kökeni ve alıntı yönü belli değildir. ▪ Doerfer, Türk. und Mong. Elementen im Neupersisch sf. III.246.

Benzer sözcükler

balsamik sirke, sirkeleşmek


14.11.2019
sirke2

Eski Türkçe sirke "bit yumurtası" sözcüğünden evrilmiştir.

sirkülasyon

Fransızca circulation "dolanım, dolaşım" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince circulare "dolanmak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince circulus "daire, çember, küçük halka" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Latince circus "döngü, daire" sözcüğünün küçültme halidir.

sirküler

Fransızca circulaire "1. dairesel, daire şeklinde, 2. genel dolaşım için yazılan mektup, genelge" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca circuler "dolanmak, dolaşmak" fiilinden +ari° ekiyle türetilmiştir.

siroko

Fransızca sirocco "Batı Akdenize özgü güneydoğu rüzgârı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen scirocco sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça şirūḳ شروق z "doğu rüzgârı [dial.]" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça şarḳ شرق z "doğu" sözcüğünden türetilmiştir.

siroz

Fransızca cirrhose "karaciğer çürümesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Yeni Latince aynı anlama gelen cirrhosis sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: René-Théophile-Hyacinthe Laennec, Fr. hekim (1781-1826).) Bu sözcük Eski Yunanca kirrhós κιρρός z "kirli sarı, bej" sözcüğünden +osis ekiyle türetilmiştir.