sezinle|mek

sez|mek

Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *sez- "zannetmek, kuşkulanmak, hissetmek" biçiminden evrilmiştir.

seza

Farsça sazā سزا z "uygun, layık" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça sazīdan سزيدن z "uygun olmak" fiilinden +ā(n) ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Farsça saχtan, saz- "uydurmak, artiküle etmek" fiilinden türetilmiştir. Farsça fiil Avesta (Zend) dilinde sak- "olabilmek, muktedir olmak" fiili ile eş kökenlidir.

sezaryen

Fransızca césarienne "rahmi kesmek suretiyle yapılan doğum" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince caesura "kesme, kırma" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince caedere "kesmek" fiilinden +(t)ura ekiyle türetilmiştir.

sezgi

Türkiye Türkçesi sez- fiilinden Yeni Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

sezi

Türkiye Türkçesi sez- fiilinden Yeni Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

sezinle|mek
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Türkçe: [ Osmanlıcadan Türkçeye Cep Kılavuzu, 1935]
sezinlemek = İstişmam etmek, teferrüs etmek

Köken

Yeni Türkçe yazılı örneği bulunmayan *sezin sözcüğünden Yeni Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir. Yeni Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi sezik sözcüğü ile eş kökenlidir.

Daha fazla bilgi için sez- maddesine bakınız.


04.08.2015
sezon

Fransızca saison "mevsim" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince satio "1. tohum ekme, 2. ekim mevsimi" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince sērere "tohum ekmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *seh₁- (*sē-) biçiminden evrilmiştir.

sezyum

Yeni Latince caesium "bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1860 Robert Bunsen ve Gustav Kirchhoff, Alm. kimyacılar.) Latince sözcük Latince caesius "açık mavi" sözcüğünden +ium ekiyle türetilmiştir.

sfenks

Fransızca sphinx "mitolojide insan kafalı aslan gövdeli yaratık, muamma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca sphinks, sphing- σφινξ, σφιγγ- z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca sphíngō σφίγγω z "sıkmak, büzmek, (ağzını) kapatmak" fiilinden türetilmiştir.

sfer(o)+

Fransızca sphéro+, +sphère veya İngilizce sphero+ veya +sphere "[bileşik adlarda] küre" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca sphaîra σφαῖρα z "top, balon, küre" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca spaírō σπαίρω z "solumak, nefeslenmek" fiilinden türetilmiştir.

shiatsu

Japonca shia-tsu 指圧 z "«parmak bastırma», bir tür masaj" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1940 Tokujiro Namikoshi, Jap. sağlıkçı.)