sezgi

seyyar

Arapça syr kökünden gelen sayyār سيّار z "gezgin, gezici" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sāra سَارَ z "yürüdü, gezdi, yol aldı" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adııdır.

seyyare

Arapça syr kökünden gelen sayyāra(t) سيّارة z "gezgin (şey, yıldız), planet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sāra سَارَ z "yürüdü, gezdi, yol aldı" fiilinin faˁˁāla(t) vezninde meslek adııdır.

sez|mek

Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *sez- "zannetmek, kuşkulanmak, hissetmek" biçiminden evrilmiştir.

seza

Farsça sazā سزا z "uygun, layık" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça sazīdan سزيدن z "uygun olmak" fiilinden +ā(n) ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Farsça saχtan, saz- "uydurmak, artiküle etmek" fiilinden türetilmiştir. Farsça fiil Avesta (Zend) dilinde sak- "olabilmek, muktedir olmak" fiili ile eş kökenlidir.

sezaryen

Fransızca césarienne "rahmi kesmek suretiyle yapılan doğum" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince caesura "kesme, kırma" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince caedere "kesmek" fiilinden +(t)ura ekiyle türetilmiştir.

sezgi
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
sezgi: Seziş, idrak, mükâşefe.

Köken

Türkiye Türkçesi sez- fiilinden Yeni Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için sez- maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

sezgisel


26.01.2015
sezi

Türkiye Türkçesi sez- fiilinden Yeni Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

sezinle|mek

Yeni Türkçe yazılı örneği bulunmayan *sezin sözcüğünden Yeni Türkçe +lA- ekiyle türetilmiştir. Yeni Türkçe sözcük Türkiye Türkçesi sezik sözcüğü ile eş kökenlidir.

sezon

Fransızca saison "mevsim" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince satio "1. tohum ekme, 2. ekim mevsimi" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince sērere "tohum ekmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *seh₁- (*sē-) biçiminden evrilmiştir.

sezyum

Yeni Latince caesium "bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1860 Robert Bunsen ve Gustav Kirchhoff, Alm. kimyacılar.) Latince sözcük Latince caesius "açık mavi" sözcüğünden +ium ekiyle türetilmiştir.

sfenks

Fransızca sphinx "mitolojide insan kafalı aslan gövdeli yaratık, muamma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca sphinks, sphing- σφινξ, σφιγγ- z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca sphíngō σφίγγω z "sıkmak, büzmek, (ağzını) kapatmak" fiilinden türetilmiştir.