semaver

sema2

Arapça smˁ kökünden gelen samāˁ سماع z "dinleti, müzik, raks" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça samaˁa سَمَعَ z "duydu, dinledi" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.

semafor

Fransızca sémaphore "denizcilikte flamalarla işaretleşme sistemi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca sḗma σήμα z "işaret, simge, gösterge" ve Eski Yunanca phóros φόρος z "taşıyan" sözcüklerinin bileşiğidir. Yunanca sözcük Eski Yunanca phérō, phor- φέρω z "taşımak, getirmek" fiilinden türetilmiştir.

semah

Arapça smˁ kökünden gelen samāˁ سماع z "dinleme, dinleti" sözcüğünden alıntıdır.

semai

Arapça samāˁī سماعى z "dinleti, konser" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça smˁ kökünden gelen samāˁ سماع z "dinleme" sözcüğünün nisbet halidir.

semantik

Fransızca semantique "anlama ilişkin" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1897 Michel Bréal, Fr. düşünür.) Fransızca sözcük Eski Yunanca sēmantikós σημαντικός z "anlam ifade eden, anlamlı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca sēmaínō σημαίνω z "işaret etmek, anlam ifade etmek" fiilinden +ik° ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca sḗma σήμα z "işaret, simge, gösterge" sözcüğünden türetilmiştir.

semaver
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
çaydan çay ibriği, çay güğümü, semaver

Köken

Rusça samovar "içinde ısıtıcı tertibatı olan çay pişirme cihazı" sözcüğünden alıntıdır. Rusça sözcük Rusça samo "kendi" ve Rusça varit' "kaynamak" sözcüklerinin bileşiğidir.

Ek açıklama

İngilizce samovar (aynı anlamda) Rusçadan alınmıştır.


27.01.2019
semavi

Arapça samāwī سماوى z "gökyüzüne ait, göksel, gök rengi" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça smw kökünden gelen samāˀ سماء z "gökyüzü" sözcüğünün nisbet halidir.

sembol

Fransızca symbole "1. gizli anlamı olan söz, 2. simge, işaret" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca sýmbolon σύμβολον z "retorikte iki anlamı birleştiren sözcük, parola, simge" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca symbállō συμβάλλω, συμβολ- z "bir araya atmak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca bállō, bol- βάλλω, βολ- z "atmak" fiilinden syn+ önekiyle türetilmiştir.

semen

Latince semen, semin- "tohum" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *séh₁-mn̥ (*sḗ-mn̥) biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *seh₁- (*sē-) "tohum ekmek" kökünden +men ekiyle türetilmiştir.

semender

Farsça samandar سامندر/سمندر z "ateşten beslenen efsane kuşu, phoeniks" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen salamándra σαλαμάνδρα z sözcüğü ile eş kökenlidir.

semer

Yeni Yunanca sagmárion σαγμάριον z "yük hayvanlarına mahsus semer" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen ságma σάγμα z sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Eski Yunanca sáttō, sag- σάττω, σαγ- z "yüklemek" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir.