sedye

sedatif

Fransızca sédatif "sakinleştirici, müsekkin" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen sedativus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince sedare "oturtmak" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince sedes "oturak" fiilinin isimden türetilmiş fiilidir.

sedef

Arapça ṣdf kökünden gelen ṣadaf صَدَف z "1. istiridye, deniz kabuğu, 2. bir cilt hastalığı" sözcüğünden alıntıdır.

sediman

Fransızca sédiment "çökelti, tortu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince sedimentum sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince sedere, sess- "oturmak" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir.

sedir1

Arapça ṣdr kökünden gelen ṣadr صدر z "1. göğüs, 2. bir şeyin ön ve ileri kısmı, baş köşe" sözcüğünden alıntıdır.

sedir2

Fransızca cèdre "sedir ağacı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen kédros κέδρος z sözcüğünden alıntıdır.

sedye
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
sedye: Teskere, hasta taşıdıkları oklu taht.

Köken

İtalyanca sedia "oturak, her çeşit sandalye" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca sedere "oturmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen sedēre, sess- fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *sed- biçiminden evrilmiştir.

Ek açıklama

Aynı HAvr kökten Sanskritçe sīdati, İngilizce sit, Almanca sitzen, Rusça sidet' "oturmak", Latince sēdare "teskin etmek", İngilizce set, Almanca setzen "oturtmak", Eski Yunanca ʰédra "oturma yeri". Ni "aşağı" edatıyla Sanskritçe nisīdati, Ermenice nisd- նիստ-, Farsça nişastan "oturmak", Latince nīdus, İngilizce nest "kuluçka yeri, yuva".


10.12.2015
sefahat

Arapça sfh kökünden gelen safāha(t) سفاهة z "akılsızlık, utanmazlık, zevk ve eğlence" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça safiha سفه z "akılsız idi" fiilinin faˁāla(t) vezninde masdarıdır.

sefal(o)+

Fransızca céphalo+ veya İngilizce cephalo+ "[bileşik adlarda] kafa" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca kephalḗ κεφαλή z "kafa" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *ǵʰebʰ-l- biçiminden evrilmiştir.

sefalet

Arapça sfl kökünden gelen sufāla(t) سفالة z "aşağı veya aşağıda olma, aşağılık olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça safala سفل z "aşağı idi" fiilinin fuˁāla(t) vezninde masdarıdır. (NOT: Bu sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice #şpl שפל z "altta veya aşağıda olma, sefil olma" kökü ile eş kökenlidir. İbranice kök Akatça şapālu "alt, aşağı" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

sefarad

Fransızca séfarade "İspanya Yahudisi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Lad aynı anlama gelen sefaradi sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice səfārad סְפָרַד z "Tevratta adı geçen bir batı ülkesi, belki İspanya" özel adından alıntıdır.

sefaret

Arapça safīr سفير z "elçi" sözcüğünden türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça safar سفر z "yolculuk, sefer" sözcüğünden türetilmiştir.