sebükmağz

seans

Fransızca séance "oturum" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen sedentia fiilinden evrilmiştir. Bu sözcük Latince sedere, sess- "oturmak" fiilinden +entia ekiyle türetilmiştir.

sebat

Arapça s̠bt kökünden gelen ṯabāt ثبات z "kalma, sabit olma, kalıcılık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṯabata ثَبَتَ z "kaldı" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.

sebep

Arapça sbb kökünden gelen sabab سبب z "1. ip, urgan, 2. yol, rota, vasıta, araç, 3. gerekçe" sözcüğünden alıntıdır.

sebil

Arapça sbl kökünden gelen sabīl سبيل z "1. yol, rota, 2. (mec.) ahlak veya din yolu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice şəbīl שבילא z "a.a. (her iki anlamda)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice #şbl שבל z "götürme, sürme" kökünden türetilmiştir.

sebt

Arapça sbt kökünden gelen sabt سبت z "Yahudilerin şabat günü, haftalık tatil" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük İbranice şbt kökünden gelen aynı anlama gelen şābat שׁבּת z sözcüğü ile eş kökenlidir.

sebükmağz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"beyinsiz, ahmak" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
sebük-mağz, sebük-mağzān

Köken

Farsça sabuk "hafif" ve Farsça maġz "beyin" sözcüklerinin bileşiğidir.

Ek açıklama

20. yy başlarında yaygın bir aşağılama deyimi iken, Meninski'de (17. yy) henüz kaydedilmemiştir.


15.10.2014
sebze

Farsça sabzī سبزى z "yeşillik, bitki" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça ve Orta Farsça sabz سبز z "yeşil, taze, yaş" sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir.

seccade

Arapça scd kökünden gelen saccāda(t) سجّادة z "namaz halısı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sacada سجد z "secde etti" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adııdır.

secde

Arapça scd kökünden gelen sacda(t) سجدة z "yere kapanma, yere kapanarak tapınma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice sgd kökünden gelen aynı anlama gelen sigdā סִגְדָא z sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Nöldeke, Neue Beiträge zur semitischen Sprachwissenschaft sf. NB 36, Jeffery, Foreign Vocabulary of the Qur'an sf. 163)

seci

Arapça scˁ kökünden gelen sacˁ سجع z "kafiyeli düzyazı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sacaˁa سجع z "aralıksız uzun süre öttü veya konuştu" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır. (NOT: Bu sözcük İbranice şagˁa שׁגע z "delirdi, sayıkladı" fiili ile eş kökenlidir. İbranice fiil Akatça şegû "kudurma, çıldırma" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

seciye

Arapça scw kökünden gelen sacīya(t) سجية z "tabiat, huy, karakter" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sacā سجا‎ z "iyi huylu ve sakin idi" fiilinin faˁīla(t) vezninde sıfat dişilidir.