saye

sây

Arapça sˁy kökünden gelen saˁy سعى z "emek, mesai" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça saˁā سعى z "1. yürüdü, zahmetle ilerledi, emekledi, 2. çaba gösterdi, çalıştı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

say|mak

Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *sad- "sayı saymak, takdir ve itibar etmek" biçiminden evrilmiştir. Eski Türkçe biçim Eski Türkçe aynı anlama gelen sa- fiili ile eş kökenlidir.

saya

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

sayaç

Türkiye Türkçesi say- fiilinden Yeni Türkçe +(g)Aç ekiyle türetilmiştir.

saydam

Çağatayca saydam "saf, som, bir tür şeffaf mermer" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

saye
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Codex Cumanicus, 1303]
umbra - Fa: saya - Tr: kolaga [gölge] [ Erzurumlu Darir, Kıssa-i Yusuf terc., 1377 yılından önce]
kim anası yūsufuŋ dāyesidür, yūsuf içün oğlunuŋ sāyesidür [gölgesidir] [ Hoca Sa'deddin Ef., Tacü't-Tevârih, 1574]
sāye-i pādişāh-i Rūmı penāh idinüp [Rum padişahının gölgesini sığınak edinip]

Köken

Farsça sāye سايه z "gölge, (mec.) güçlü bir kişinin koruması" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça sāyag "gölge" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen asaya sözcüğü ile eş kökenlidir.

Bu maddeye gönderenler

sayvan


14.11.2019
sayfa

Arapça ṣḥf kökünden gelen ṣaḥīfa(t) صحيفة z "yazılı kâğıt veya papirüs, tomar, kitap" sözcüğünden alıntıdır.

sayfiye

Arapça ṣayf صيف z "yaz" sözcüğünden +īya(t)1 ekiyle türetilmiştir.

saygı

Türkiye Türkçesi say- fiilinden Türkiye Türkçesinde +gU ekiyle türetilmiştir.

saygın

Türkiye Türkçesi say- fiilinden Yeni Türkçe +gIn ekiyle türetilmiştir.

sayha

Arapça ṣyḥ kökünden gelen ṣayḥa(t) صيحة z "haykırış, nara" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣāḥa "haykırdı" fiilinin faˁla(t) vezninde ismi merresidir.