sataş|mak

sars|mak

Eski Türkçe sarsıt- "sert ve haşin davranmak" fiili ile eş kökenlidir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe sar-2 "sert davranmak, dikelmek, sertleşmek" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

sarsak

Türkiye Türkçesi sars- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

sası

Eski Türkçe sasıġ "pis kokan, çürük" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe sası- "kötü kokmak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

sat|mak

Eski Türkçe sat- "eşdeğer saymak, takas etmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *sad- "saymak, değer biçmek" biçiminden evrilmiştir.

satanist

İngilizce satanist "şeytancı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce Satan "şeytan" sözcüğünden +ist° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen satan σαταν z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük İbranice aynı anlama gelen ṣāṭān צטן z sözcüğünden alıntıdır.

sataş|mak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Eski Türkçe: [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
bir yol birig satġadı [[yollar kesişti]], alım birimini satġadı [[alacağı ile borcu denk geldi]] (...) ol maŋa yolda satġaşdı [[yolda bana rastladı]], olar bir ikindi ile satġaşdı [[onlar birbirine meydan okudu - insanların birbiriyle kibirde yarışmasına da böyle denir]] Türkiye Türkçesi: [ Kul Mes'ud, Kelile ve Dimne terc., 1347 yılından önce]
on kişiyi sınamak gerek, alp kişiyi savaş ile (...) yoksullığa sataşmışı [uğramışı] dostlukda

Köken

Eski Türkçe satġaş- "1. tesadüf etmek, rast gelmek, 2. boy ölçüşmek, uğraşmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe satġa- "uğramak" fiilinden Eski Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe satıġ "bedel, denklik, alışveriş" sözcüğünden Eski Türkçe +(g)A- ekiyle türetilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe sat- fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için sat- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Anlam evrimi "denk gelmek" > "birbirine rastlamak" > "yüz yüze gelip meydan okumak" şeklindedir.

Benzer sözcükler

sataşkan, sataştırmak


30.09.2017
satelit

Fransızca ve İngilizce satellite "uydu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince satelles, satellit- "muhafız, yoldaş" sözcüğünden alıntıdır.

saten

Fransızca satin "bir tür ipekli veya ipekli-benzeri kumaş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Arapça ẓaytūnī ظيتونى z "bir tür Çin ipeklisi" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük ẓaytūn "Güney Çin'de liman kenti, Tseutung" sözcüğünün nisbet halidir.

satıh

Arapça sṭḥ kökünden gelen saṭḥ سطح z "yüzey, düzlem" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça saṭaḥa سطح z "yayıldı, yassıldı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

satın

Orta Türkçe satum veya satun "eşdeğer olarak, bedelen" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe sat- fiilinden Türkiye Türkçesinde +In ekiyle türetilmiştir.

satır1

Arapça sṭr kökünden gelen saṭr سطر z "çizgi, bir sıra yazı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice şṭr kökünden gelen şṭārā veya şiṭrā ‎שטרא z "yazı, hat" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça şaṭāru "yazı yazmak" fiilinden alıntıdır.