sarpun

sarmaş|mak

Eski Türkçe sarmaş- "birbirine dolamak/dolanmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe sarma- "dolamak, sarmak" fiilinden Eski Türkçe +Iş- ekiyle türetilmiştir.

sarmaşık

Türkiye Türkçesi sarmaş- "birbirine dolanmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir.

sarmısak

Eski Türkçe sarmusak veya samursak "sarmısak" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Sanskritçe śrīmastaka श्रीमस्तक z "«aş başı», bir tür sarmısak" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. (Kaynak: M-W 1099c) Bu sözcük Sanskritçe śrī "aş, haşlama, pişirme" ve Sanskritçe mastaka "baş, kelle" sözcüklerinin bileşiğidir.

sarnıç

Farsça sārinc veya sārnīc سارنج z "su deposu" sözcüğünden alıntıdır.

sarp

Eski Türkçe sarp "sert, dik, zor" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe sar-2 "dikelmek, sertleşmek" fiilinden Eski Türkçe +Ip ekiyle türetilmiştir.

sarpun
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Lugat-i Ni'metullah, 1540]
tabangū [Fa.]: Sandık ve ambar ki sarpun dirler ve kör kuyu ki içine süprüntü dökerler. [ Asım Ef., Kamus-ı Muhit terc., 1800]
büyük sandık şeklinde tahtadan ve çamurdan olan zarfa denir ki Türkîde sarpun ve petek kovan tabir olunur. [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
sarpun: Gülle hıfzı için kazılıp üstüne tepme toprak çekilen çukur.

Köken

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

Ek açıklama

Anadolu yer adlarında sıkça görülen bir sözcüktür. Yerel ağızlarda sarpın, serpin biçimleri görülür.

Benzer sözcükler

sarpın, serpin


31.07.2015
sarraf

Arapça ṣrf kökünden gelen ṣarrāf صرّاف z "altın ve gümüş para alıp satan, para bozan" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Akatça ṣarrapu "kuyumcu" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça ṣarāpu "metali ateşle arıtma, rafine etme, (altın veya gümüşün) saflığını sınama" sözcüğünden türetilmiştir. )

sars|mak

Eski Türkçe sarsıt- "sert ve haşin davranmak" fiili ile eş kökenlidir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe sar-2 "sert davranmak, dikelmek, sertleşmek" fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

sarsak

Türkiye Türkçesi sars- fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

sası

Eski Türkçe sasıġ "pis kokan, çürük" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe sası- "kötü kokmak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

sat|mak

Eski Türkçe sat- "eşdeğer saymak, takas etmek" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *sad- "saymak, değer biçmek" biçiminden evrilmiştir.