sardalye

saraç

Arapça src kökünden gelen sarrāc سرّاج z "eğerci" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice srg kökünden gelen aynı anlama gelen sārāg סָרָג z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Aramice/Süryanice sārag סָרַג z "eğer" sözcüğünden türetilmiştir. Aramice/Süryanice sözcük Aramice/Süryanice sərag "hasır örmek" fiilinden türetilmiştir.

sarahat

Arapça ṣrḥ kökünden gelen ṣarāḥa(t) صراحة z "net ve açık konuşma, berraklık, netlik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣaraḥa صرح z "(su) saf ve berrak idi, (kişi) net ve açık konuştu" fiilinin faˁāla(t) vezninde masdarıdır.

saraka

Venedikçe saràca "1. tuzlanmış sardalya, 2. küfür, hakaret" sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Bassano: Vocabolario Veneto.) Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

sarar|mak

Eski Türkçe sarġar- "sararmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe sarıġ sözcüğünden Eski Türkçe +Ar- ekiyle türetilmiştir.

saray

Farsça sarāy سراى z "konut, konak, özellikle hükümdar konağı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça srāy "otağ, ev, konut" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça srāitan veya srūdan "korumak, siper etmek" fiilinden %rMackenzie önekiyle türetilmiştir. Orta Farsça fiil Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen θrā- sözcüğü ile eş kökenlidir.

sardalye
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1683 yılından önce]
meger İngilis cezīresi vilāyetinüŋ serdelye balığı lezzeti ola [ Meninski, Thesaurus, 1680]
serdel: Sarda pisciculus.

Köken

Yeni Yunanca sardéla σαρδέλα z "bir balık türü, sardina pilchardus" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen sardela veya sardina sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Latince sardina "Sardunyalı" sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Sardō "Sardunya, Akdenizde bir ada ve ulus" özel adından +in° ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için sardunya maddesine bakınız.

Ek açıklama

Karş. Latince sardina, İngilizce sardine (aynı anlamda). ▪ Frisk, Griechisches Etym. Wörterb. sf. 2.677-678. • Adanın adı en erken MÖ 1180 dolayında Mısır belgelerinde kaydedilmiştir.


01.10.2017
sardunya

Sardunya "Akdeniz'de bir ada" özel adından türetilmiştir. Bu sözcük öz (İt) aynı anlama gelen Sardegna özel adından alıntıdır.

sarf

Arapça ṣrf kökünden gelen ṣarf صرف z "1. döndürme, çevirme, 2. para harcama, ödeme, 3. Arapça gramerde morfoloji" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣarafa صرف z "1. döndürdü, çevirdi, yönetti, 2. (para) harcadı" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

sarfınazar

Arapça ṣarfu naẓar صرف النظر z "göz ardı etme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣarf صرف z "döndürme, çevirme" ve Arapça naẓar نظر z "bakış" sözcüklerinin bileşiğidir.

sargı

Türkiye Türkçesi sar- fiilinden Türkiye Türkçesinde +gU ekiyle türetilmiştir.

sargos

Yeni Yunanca ve Eski Yunanca sargós σαργός z "karagöze benzer bir balık, sargus vulgaris" sözcüğünden alıntıdır.