santur

santimantal

Fransızca sentimental "duygusal, duygulu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce aynı anlama gelen sentimental sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1767 Laurence Sterne, İng. romancı.) Bu sözcük İngilizce sentiment "duygu" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. İngilizce sözcük Geç Latince sentimentum sözcüğünden alıntıdır. Geç Latince sözcük Latince sentire, sens- "duymak, hissetmek, algılamak" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir.

santra

İngilizce centre veya center veya Fransızca centre "merkez, orta" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen centrum sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca kéntron κέντρον z "geometride dairenin merkezi, pergelin sabit ayağı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca kentéō κεντέω z "saplamak, sokmak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱent- "saplamak" biçiminden evrilmiştir.

santrafor

İngilizce centre forward "«orta ileri», futbolda orta ön oyuncusu" deyiminden alıntıdır.

santral

Fransızca central "1. merkezî (sıfat), 2. herhangi bir şeyin merkezî birimi (isim)" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince centralis "merkezî" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince centrum "merkez" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

santrifüj

Fransızca centrifuge veya İngilizce centrifuge "merkezkaç (kuvvet)" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1687 Isaac Newton, İng. fizikçi.) Bu sözcük Latince centrum "merkez" ve Latince fuga "kaçış" sözcüklerinin bileşiğidir.

santur
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ali Bey terc., Kitab-ı Mukaddes, 1665]
ėy Taŋrı saŋa yeŋi ezgiyi ırlayayım santûrda da târda saŋa tezemmür ėdeyim [ Meninski, Thesaurus, 1680]
santūr صنتور: Cymbalum.

Köken

Arapça snṭr kökünden gelen sanṭūr سنطور z veya Farsça santūr سنتور z "kanuna benzer bir telli çalgı, cymbal" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen psaltḗrion ψαλτήριον z sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Yunanca sözcük Eski Yunanca psállō ψάλλω z "gergin bir yayı parmakla çekmek, çınlatmak, telli çalgı çalmak" fiilinden +tēr ekiyle türetilmiştir.

Ek açıklama

İngilizce psaltery (aynı anlamda) Yunancadan alınmıştır. Aynı kökten Eski Yunanca psalmós > İngilizce psalm "debdebeli şarkı, mezmur", Eski Ahit'te İbranice mizmor çevirisidir.

Benzer sözcükler

santurî

Bu maddeye gönderenler

sunturlu


18.02.2018
sanzatu

Fransızca sans atout "kozsuz, iskambilde kozsuz oynanan el" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca sans "yoksunluk edatı, -siz" (NOT: Bu sözcük Latince aynı anlama gelen sine sözcüğünden evrilmiştir. ) ve Fransızca atout "iskambilde koz" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Fransızca sözcük Fransızca à tout "hepsine, hepsini" deyiminden türetilmiştir. Fransızca deyim Latince aynı anlama gelen ad totum deyiminden alıntıdır. )

sap

Eski Türkçe sap "bıçak veya kılıç kabzası" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe sap- "delmek, sivri bir şey sokmak" fiili ile eş kökenlidir.

sap|mak

Türkiye Türkçesi sap- "yoldan ayrılmak, şaşmak" fiilinden evrilmiştir.

sapa

Orta Türkçe sapa "yoldan uzak" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Orta Türkçe yazılı örneği bulunmayan *sap- fiilinden Türkiye Türkçesinde +A ekiyle türetilmiştir.

sapan

Eski Türkçe sap- veya sapı- "şiddetle sallamak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)An ekiyle türetilmiştir.