santimantal

sansasyon

Fransızca sensation "1. duyum, algı, duyarlık, 2. duygusal galeyan, heyecan verici haber" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince sensatio "duyum" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince sentire "duymak, hissetmek, algılamak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir.

sansür

Fransızca censure "1. ayıplama, ahlak denetimi, ahlak polisi, 2. basında içerik kontrolü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince censura "ahlak denetimi, ayıplama, kınama" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince censere "yargılamak, kınamak" fiilinden +(t)ura ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱens- "beyan etmek, yargılamak" biçiminden evrilmiştir.

santi+

Fransızca ve İngilizce centi+ "[bileşik adlarda] yüzde bir" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Latince centum "yüz" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *(d)ḱm̥tóm biçiminden evrilmiştir.

santigrat

Fransızca centigrade "«yüzlük-derece», yüzlük sisteme dayalı sıcaklık birimi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca grade "basamak, derece" sözcüğünden türetilmiştir.

santim

Fransızca centime "1. yüzde bir, 2. frankın yüzde biri olan para birimi, 3. metrenin yüzde biri, santimetre" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince centesimus "yüzde bir" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince centum "yüz" sözcüğünden türetilmiştir.

santimantal
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Mithat, Felatun Bey ve Rakım Efendi, 1875]
vakıa santimantalizm tabir olunan bu vadi

Köken

Fransızca sentimental "duygusal, duygulu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce aynı anlama gelen sentimental sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1767 Laurence Sterne, İng. romancı.) Bu sözcük İngilizce sentiment "duygu" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. İngilizce sözcük Geç Latince sentimentum sözcüğünden alıntıdır. Geç Latince sözcük Latince sentire, sens- "duymak, hissetmek, algılamak" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için sansasyon maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

santimantalize, santimantalizm, sentimentalizm


19.08.2011
santra

İngilizce centre veya center veya Fransızca centre "merkez, orta" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen centrum sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca kéntron κέντρον z "geometride dairenin merkezi, pergelin sabit ayağı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca kentéō κεντέω z "saplamak, sokmak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *ḱent- "saplamak" biçiminden evrilmiştir.

santrafor

İngilizce centre forward "«orta ileri», futbolda orta ön oyuncusu" deyiminden alıntıdır.

santral

Fransızca central "1. merkezî (sıfat), 2. herhangi bir şeyin merkezî birimi (isim)" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince centralis "merkezî" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince centrum "merkez" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

santrifüj

Fransızca centrifuge veya İngilizce centrifuge "merkezkaç (kuvvet)" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1687 Isaac Newton, İng. fizikçi.) Bu sözcük Latince centrum "merkez" ve Latince fuga "kaçış" sözcüklerinin bileşiğidir.

santur

Arapça snṭr kökünden gelen sanṭūr سنطور z veya Farsça santūr سنتور z "kanuna benzer bir telli çalgı, cymbal" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen psaltḗrion ψαλτήριον z sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Yunanca sözcük Eski Yunanca psállō ψάλλω z "gergin bir yayı parmakla çekmek, çınlatmak, telli çalgı çalmak" fiilinden +tēr ekiyle türetilmiştir.