sandal1

sanat

Arapça ṣnˁ kökünden gelen ṣanˁa(t) صنعة z veya Arapça ṣanāˁa(t) صناعة z "ustalık, hüner, imalat" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça ṣanaˁa صنع z "at yetiştirdi, ustalık ve beceri gerektiren bir iş yaptı" fiilinin faˁāla(t) vezninde masdarıdır.

sanatoryum

Yeni Latince sanatorium "şifa evi" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince sanare "iyileştirmek, deva olmak, şifa vermek" fiilinden +(t)orium ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince sanus "sağlıklı" sözcüğünün fiilidir.

sanayi

Arapça ṣnˁ kökünden gelen ṣanāˀiˁ صَنَايِع z "sanatlar, meslekler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣanˁa(t) صنعة z sözcüğünün faˁāˀil vezninde çoğuludur.

sancak

Orta Türkçe sançak "mızrak, mızrağa takılan flama" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe sanç- "saplamak, (sivri bir şey) sokmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

sancı

Eski Türkçe sançıġ "1. mızrak, kargı, 2. (mec.) keskin ağrı" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe sanç- "saplamak, sokmak" fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

sandal1
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"kayık veya sal" [ Mesud b. Ahmed, Süheyl ü Nevbahar terc., 1354]
Görir bindi birkaç kişi ṣandala / Deŋizden çıkup mīşeye girdiler "... ahşap seki" [ Erzurumlu Darir, Kıssa-i Yusuf terc., 1377 yılından önce]
sandaluŋ [seki, banko] üstinde yūsuf oturur / bir münādi geldi gavgā getürür "... açık ayakkabı" [ Meninski, Thesaurus, 1680]
sendel vul. sandal: Başmak. Calceamenti genus.

Köken

(NOT: Arapça ṣndl kökünden gelen ṣandal صندل z "1. açık ayakkabı, 2. tabanı düz kayık" sözcüğünden alıntıdır. ) Arapça sözcük Orta Yunanca sandálion σανδάλιον z "1. tahta veya kösele ayakkabı tabanı, nalın, açık ayakkabı, 2. tabanı düz kayık" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen sándalon σάνδαλον z sözcüğünün küçültme halidir. Yunanca sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen sandal סנדל z sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen sandal sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Fransızca sandale, İngilizce sandal "açık ayakkabı", nihai olarak Yunancadan gelirler. Yunanca sözcük MÖ 7., Aramca MS 1. yy'dan itibaren kaydedilmiştir; her iki halde ortak kaynağın Farsça olması mümkündür ( ▪ Jastrow, Dict. of the Targumim, Talmud Bavli etc. sf. 1004, ▪ Liddell & Scott, A Greek-English Lexicon sf. 1582).

Benzer sözcükler

sandalcı

Bu maddeye gönderenler

sandalet, sandalye


23.03.2018
sandal2

Arapça ṣndl kökünden gelen ṣandāl صندال z "Hindistan'da yetişen bir ağacın güzel kokulu tahtası" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen çandana चन्दन z sözcüğünden alıntıdır.

sandalet

Fransızca sandalette "hafif ve açık ayakkabı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca sandale sözcüğünün küçültme halidir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen sandalum sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen sándalon sözcüğünden alıntıdır.

sandalye

Yunanca sandália σανδάλια z sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yunanca sandálion σανδάλιον z "ahşap ayakkabı tabanı, ahşap seki, altı düz kayık" sözcüğünün çoğuludur.

sandık

Arapça ṣndḳ kökünden gelen aynı anlama gelen ṣundūḳ veya ṣandūḳ صندوق z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ṣəndūḳā צנדוקא z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca synthḗkē συνθήκη z "1. derleme, bir araya koyma, 2. sandık, dolap, depo" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca títhemi, the- τίθεμι, θε- z "koymak" fiilinden syn+ önekiyle türetilmiştir.

sandre

Fransızca cendré "küllü, kül rengi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca cendre "kül" sözcüğünün geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen cinis, ciner- sözcüğünden evrilmiştir.