salça

salamura

Venedikçe salamóra veya İtalyanca salamoria "tuzlu suya yatırma [esk.]" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince sal "tuz" ve Latince muria veya muries "salamura, turşu" sözcüklerinin bileşiğidir.

salapurya

İtalyanca slabri "Doğu Akdeniz'e özgü tek yelkenli balıkçı kayığı" sözcüğünden alıntıdır. (Kaynak: Kahane & Tietze, The Lingua Franca in the Levant sf. §604.) (NOT: İtalyanca sözcük Fransızca slabre "Kuzey Denizinde ringa balığı avında kullanılan bir tür tek yelkenli tekne" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Holandaca aynı anlama gelen sloep sözcüğü ile eş kökenlidir. Holandaca sözcük Eski Yüksek Almanca slaipfa "çekici, trol" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

salaş

Macarca szállás "ev" sözcüğünden alıntıdır. Macarca sözcük Macarca száll "konmak, yerleşmek" fiilinden türetilmiştir.

salata

İtalyanca salata "tuzlanmış sebze, turşu (mod. insalata)" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen herba salata deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük Latince salare "tuzlamak" fiilinden +()t° ekiyle türetilmiştir.

salavat

Arapça ṣlw kökünden gelen ṣalawāt صلاوات z "dualar, özellikle Hz. Muhammed'e edilenler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣalā(t) صلاة z "dua, yakarış" sözcüğünün çoğuludur. Bu sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ṣalawthā צלותא z sözcüğünden alıntıdır.

salça
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki, 1900]
salça صالچهٰ (İt. salsa): Domates sosu ve sair şeylerle yapılan yemek terbiyesi.

Köken

İtalyanca salsa "yemek suyu, sos" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince salsus, salsa "tuzlanmış" sözcüğünün fiilidir. Bu sözcük Latince salare, sals- "tuzlamak" fiilinden türetilmiştir. Latince fiil Latince sal "tuz" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *séh₂ls (*sā́ls) biçiminden evrilmiştir.

Ek açıklama

İtalyanca sözcük "her çeşit sos" anlamındayken, Türkçede özellikle "domates sosu" anlamını kazanmıştır. • İkinci hecede /ç/ sesi Yeni Yunanca sáltsa σάλτσα biçimini düşündürür. • Aynı HAvr kökten Eski Yunanca ʰáls, İngilizce salt, Almanca Salz, Fransızca sel "tuz".

Bu maddeye gönderenler

desalinasyon, halojen, salam, salamura, salata, salsa, sos1, sosis


21.01.2018
saldır|mak

Türkiye Türkçesi sal- "(silah?) sallamak" fiilinden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

saldırgan

Türkiye Türkçesi saldır- fiilinden Yeni Türkçe +(g)An ekiyle türetilmiştir.

saldırı

Türkiye Türkçesi saldır- fiilinden Yeni Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

salep

Arapça χuṣyatu'ṯ-ṯaˁlab خصية الثعلب z "tilki taşağı, orkide" sözcüğünden türetilmiştir. Arapça sözcük Arapça ṯˁlb kökünden gelen ṯaˁlab ثعلب z "tilki" sözcüğünden türetilmiştir.

salgı

Türkiye Türkçesi sal- fiilinden Yeni Türkçe +gU ekiyle türetilmiştir.