sakak

saik

Arapça swḳ kökünden gelen sāˀiḳ سائق z "sevk eden, güden, sürücü; sebep" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sāḳa ساق z "güttü" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

sair

Arapça sAr kökünden gelen sāˀir سائر z "kalan, artan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça saˀara سأر z "kaldı, arttı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

saka1

Arapça sḳy kökünden gelen saḳḳāˀ سقّاء z "sucu, su veren" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça saḳā "suladı, su verdi" fiilinin faˁˁāl vezninde meslek adııdır.

saka2

Arapça saḳḳāˀ "sucu" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

sakağı

Eski Türkçe sakak "çenenin alt kısmı, gıdı" sözcüğü ile eş kökenlidir.

sakak
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
sakak: al-ġabġab [gerdan, gıdı], sakal oχşar sakak keser [atasözü]

Köken

Eski Türkçe sakak "çenenin altındaki sarkan kısım, gerdan" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *sarkak veya *salkak biçiminden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe sark- fiilinden Eski Türkçe +(g)Ak ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için sark- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Ünsüze bitişik /r/ sesinin erozyonu varsayılmalıdır. Sakal sözcüğünde benzer bir evrim önerilebilir, ancak +al ekinin tatmin edici bir açıklaması yoktur.

Bu maddeye gönderenler

sakağı


07.03.2019
sakal

Eski Türkçe sakal "sakal" sözcüğünden evrilmiştir.

sakalet

Türkiye Türkçesi sakil "yersiz, uygunsuz" sözcüğünden türetilmiştir. Türkçe sözcük Arapça ṯaḳīl "ağır" sözcüğünden alıntıdır.

sakar

Orta Türkçe sakar "hayvan alnında beyaz iz" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe sark- veya salk- fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

sakarin

Fransızca ve İngilizce saccharin "şeker yerine kullanılan bir madde" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1879 Ira Remsen ve Constantin Fahlberg, Amer. kimyacılar.) Fransızca sözcük Geç Latince saccharum "şeker" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen sákχaron σάκχαρον z sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: MÖ 325 Nearkhos, Büyük İskender'in Hindistan seferi dönüşünde.) Yunanca sözcük Pali (geç Sanskrit) dilinde aynı anlama gelen śakkharā sözcüğünden alıntıdır.

sakat

Arapça sḳṭ kökünden gelen saḳaṭ سَقَط z "düşük, döküntü, hor, kıymetsiz şey" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça saḳaṭa سَقَطَ z "düştü" fiilinin faˁal vezninde türevidir.