sabit

sabık

Arapça sbḳ kökünden gelen sābiḳ سابق z "önceki, eski" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sabaḳa سبق z "öne geçti, önce geldi, ardında bıraktı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

sabıka

Arapça sbḳ kökünden gelen sābiḳa(t) سابقة z "1. önceki, geçmiş (şey veya dişi), 2. öncelik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sābiḳ سابق z "önceki, eski" sözcüğünün fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.

sabır1

Arapça ṣbr kökünden gelen ṣabr صبر z "tahammül, katlanma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣabara صبر z "sabretti" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

sabır2

Arapça ṣabr صبر z "bir tür kaktüs, sarı sabır, aloe" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Süryanice aynı anlama gelen ṣabrā ‎ܨܒܪܐ z sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça ṣibāru "1. sivri bir alet, 2. ilaç olarak kullanılan bir bitki" sözcüğü ile eş kökenlidir.

sabi

Arapça ṣbw kökünden gelen ṣabī صبي z "çocuk" sözcüğünden alıntıdır.

sabit
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kutadgu Bilig, 1069]
bu kün burcı s̠ābit turur / bu s̠ābit tidüküm tüpi berk bolur [güneşin burcu sabittir; sabit dediğim, temeli sağlam demektir] sabite "sabit şey, sabit yıldız" [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1683 yılından önce]
bilmez misiŋüz kim bu vechi ˁarz üzre [yer yüzünde] Demirkazık yıldızı niçe s̠ābitedir

Köken

Arapça s̠bt kökünden gelen ṯābit ثابت z "kalıcı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṯabata ثَبَتَ z "kaldı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

Daha fazla bilgi için sebat maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

sabite, sabitlemek


24.04.2015
sabo

Fransızca sabot "tahtadan oyma köylü ayakkabısı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İspanyolca zapato "arkalıksız pabuç, çarık" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük İtalyanca aynı anlama gelen ciabatta sözcüğü ile eş kökenlidir. İtalyanca sözcük Arapça aynı anlama gelen ṣabāṭa(t) صباطة z sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Kıpçakça çapata "hasırdan örülmüş köylü çarığı" sözcüğünden alıntıdır.

sabotaj

Fransızca sabotage "siyasi veya ekonomik bir amaçla üretimi aksatma eylemi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca saboter "siyasi veya ekonomik bir amaçla üretimi aksatmak" fiilinden +age ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca sabot "tahtadan oyma köylü çarığı" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

sabun

Arapça ṣabūn صبون z "sabun" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen ṣabūn צבונא z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen sapo, sapon- sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Kelt dillerinde yazılı örneği bulunmayan *saipō- "cıvık şey, temizlenmek için kullanılan bir tür yağ" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *soib-on- "cıvık şey" biçiminden evrilmiştir.

sabuniye

Arapça ve Farsça ṣābūnī صابونى z "sabun kıvamında bir tatlı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣābūn صابون z sözcüğünden +ī ekiyle türetilmiştir.

sac

Eski Türkçe sāç "tava" sözcüğünden evrilmiştir.