saba

rüya

Arapça rAy kökünden gelen ruˀyāˀ رؤيا z "görüngü, düş" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça raˀā رَأَى z "gördü" fiilinin fuˁlāˀ vezninde türevidir.

rüyet

Arapça rAy kökünden gelen ruˀya(t) رؤية z "görme, görüntü, vizyon" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça raˀā رَأَى z "gördü" fiilinin fuˁla(t) vezninde masdarıdır.

rüzgâr

Farsça rūzgār روزگار z "gün, gündüz, zaman" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça rōzkār "bir günde yapılan iş, gün (süre)" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça rōz "gün, gündüz" sözcüğünden türetilmiştir.

saadet

Arapça sˁd kökünden gelen saˁāda(t) سعادة z "bahtı yaver gitme, mutluluk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça saˁada سَعَدَ z "bahtı yaver gitti, talihi güldü" fiilinin faˁāla(t) vezninde masdarıdır.

saat

Arapça wsˁ kökünden gelen sāˁa(t) ساعة z "1. en, genişlik, süre, 2. günün 24'te biri olan süre ölçüm birimi" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Arapça wasuˁa وسع z "enli ve geniş idi, yayıldı, yer kapladı" fiilinin fiˁāla(t) vezninde masdarıdır. ) Bu sözcük Aramice/Süryanice şāˁtā שַׁעְתָא z "1. süre, zaman, 2. süre ölçüm birimi" sözcüğü ile eş kökenlidir.

saba
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Kutadgu Bilig, 1069]
ṣabā yili kopdı ḳaranful yıḏın [karanfil kokulu saba yeli çıktı] [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
sabā: (...) Musıkide makam.

Köken

Arapça ṣbw kökünden gelen ṣabāˀ صباء z "doğu rüzgârı, gün doğumundan esen rüzgâr" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣabā صبا z "çocuk veya genç idi, taze idi, oğlan idi" fiili ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Osmanlı şiirinde çoğu zaman "oğlancılık" ima eden mazmundur.


20.08.2017
sabah

Arapça ṣbḥ kökünden gelen ṣabāḥ صباح z "gün doğumu" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣabuḥa صَبُحَ z "ışıdı, aydınlandı, ışık saçtı" fiili ile eş kökenlidir.

saban

Eski Türkçe saban "karasaban, toprak sürme aygıtı" sözcüğünden evrilmiştir.

sabık

Arapça sbḳ kökünden gelen sābiḳ سابق z "önceki, eski" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sabaḳa سبق z "öne geçti, önce geldi, ardında bıraktı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

sabıka

Arapça sbḳ kökünden gelen sābiḳa(t) سابقة z "1. önceki, geçmiş (şey veya dişi), 2. öncelik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sābiḳ سابق z "önceki, eski" sözcüğünün fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.

sabır1

Arapça ṣbr kökünden gelen ṣabr صبر z "tahammül, katlanma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣabara صبر z "sabretti" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.