sağır

sağ|mak

Eski Türkçe saġ- "süt sağmak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Moğolca aynı anlama gelen saga- sözcüğü ile eş kökenlidir.

sağal|mak

Eski Türkçe saġ sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +Al- ekiyle türetilmiştir.

sağanak

Türkiye Türkçesi sağna- "fışkırtmak, püskürtmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(g)Ak ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe sağ- "(süt) sağmak" fiilinden türetilmiştir.

sağdıç

Eski Türkçe sağdıç "düğünde güveyin sağında yürüyen kılavuz" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *sağduş biçiminden evrilmiştir. (Kaynak: Doerfer, Türk. und Mong. Elementen im Neupersisch sf. III§1216) Bu sözcük Eski Türkçe sağ ve Eski Türkçe tuş "denk, yan, karşı" sözcüklerinin bileşiğidir. (Kaynak: Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk sf. )

sağduyu
sağır
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Kıpçakça: [ Ebu Hayyan, Kitabu'l-İdrak, 1312]
[[Kıpçakça saŋır, Türkmence saġır "kulağı duymaz"]] Kıpçakça: [ anon., et-Tuhfetu'z-Zekiyye fi'l-Lugati't-Türkiyye, 1400 yılından önce]
aṭrūş [Ar.]: sanġrav, saġır [sağır]

Köken

Orta Türkçe saŋır "kulağı duymaz" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe sıŋar "zayıf, güçsüz?" sözcüğü ile eş kökenli olabilir; ancak bu kesin değildir.

Ek açıklama

Karş. Moğolca sagara- "güçten düşmek, zayıflamak, ağırlaşmak" < saga- "kısmak, sıkmak".

Benzer sözcükler

sağır dilsiz


13.07.2015
sağir

Arapça ṣġr kökünden gelen ṣaġīr صغير z "küçük" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣaġura veya ṣaġira صغر z "küçüldü, küçük idi" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

sağla|mak

Türkiye Türkçesi sağ "berk, muhkem, emin" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir.

sağlam

Türkiye Türkçesi sağla- "takviye etmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Im ekiyle türetilmiştir.

sağlıcak

Türkiye Türkçesi sağlık sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +çAk ekiyle türetilmiştir.

sağlık

Türkiye Türkçesi saġ sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lIk ekiyle türetilmiştir.