sür|mek

süpervizör

İng supervisor gözetici, denetleyici Lat supervidere gözetmek, denetlemek +()tor § Lat super üst, üzeri Lat videre, vis- bakmak

süphan

Ar subḥān سُبْحَان z [#sbḥ fuˁlān msd.] (özellikle tanrıyı) övme, tenzih etme ≈ Aram şəbaḥ, şbāḥā שְׁבַח z [#şbḥ] artmak, bolluk, bereket; övmek

süpozituar

Fr suppositoire makattan kullanılan fitil OLat suppositorium Lat supponere alta koymak +()torium Lat sub+ ponere, pos- koymak

süpür|mek

<< ETü sipir- süpürmek

süpürge

<< ETü sipürgü süpürme aleti ETü sipür- +gU

sür|mek

ETü: "kovmak" [ Orhun Yazıtları, 735]
kantan kelipen süre iltdi [nereden gelip (sizi) sürüp kovdu] ETü: "... at koşturmak" [ Kaşgarî, Divan-i Lugati't-Türk, 1073]
ol at sürdi [[at sürdü]], ol ıtıġ sürdi [[köpeği kovdu. Beyin birini ülkeden kovması/sürgün etmesi için de bu sözcük kullanılır.]] (...) kişi öz yénin süründi [[kendi bedenini kaşıdı]] TTü: "... ovmak" [ Erzurumlu Darir, Kıssa-i Yusuf terc., <1377]
Yūsufuŋ gömlegine yüz sürdiler (...) yaˁḳub alur gözlerine sürer TTü: "... zaman yürümek" [ Mesud b. Ahmed, Süheyl ü Nevbahar terc., 1354]
karaŋu gice sürer iken dünün / çok işitdi mīşede arslan ünün TTü: [ Meninski, Thesaurus, 1680]
umur sürmek (...) çift sürmek, tarla sürmek (...) sürici: Propulsor & usit. veredarius antecursor [posta tatarı, ulak]

<< ETü sür- gütmek, yürütmek, kovmak

Not: Esasen geçişli olan fiilin geçişsiz kullanımları (uzun sürmek vb.) TTü özgüdür. Belki yapı belirsizliğini gidermek amacıyla sürümek, sürçmek (geçişsiz), sürtmek (geçişli, daha sonra geçişsiz) gibi türevlere gerek duyulmuştur.

Benzer sözcükler: sürdürmek, sürdürülebilir, sürdürülebilirlik, sürgüç, sürücü, sürülmek, sürünmek, süründürmek, sürüştürmek


10.06.2015
sürahi

Ar ṣurāḥ صراح z [#ṣrḥ] şeffaf, kristal, cam Ar ṣaraḥa (su) saf ve berrak idi

sürat

Ar surˁa(t) سرعة z [#srˁ fuˁla(t) msd.] hızlı gitme, hız Ar saraˁa سرع zhızlı gitti

sürç|mek

<< ETü sürç- ayağı takılmak, tökezlemek ETü sür- yürütmek +Iş-

süre

TTü sür- +A

süreç

TTü sür- +(g)Aç