sürşarj

sürme

Orta Türkçe (sadece Kıpçak ve Oğuz lehçelerinde) sürme "göze sürülen boya" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe sür- fiilinden Eski Türkçe +mA ekiyle türetilmiştir.

sürmenaj

Fransızca surmenage "aşırı çalışmadan ileri gelen bünye bozukluğu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca surmener "(hayvanı) aşırı gütmek, fazla sürmek" fiilinden +age ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca mener "gütmek, sürmek" fiilinden super+ önekiyle türetilmiştir.

sürpriz

Fransızca surprise "baskın, olağanüstü vergi [esk.], epilepsi krizi [esk.], beklenmedik rastlantı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca surprendre "üstüne gelme, uğrama" sözcüğünün geçmiş zaman fiil-sıfatı dişilidir. Bu sözcük Fransızca prendre, pris- "tutma" sözcüğünden super+ önekiyle türetilmiştir.

sürre

Arapça ṣrr kökünden gelen ṣurra(t) صرّة z "çıkın, heybe, bohça" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ṣarra صرّ z "torba veya tulum şeklinde bağladı, dişi devenin memesini düğümledi" fiilinden türetilmiştir.

sürrealizm

Fransızca surréalisme "gerçeküstücülük" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1917 Guillaume Apollinaire, Fr. şair.) Fransızca sözcük Fransızca surréél "gerçeküstü" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca sur "üst, üzeri, fazla" (NOT: Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen super sözcüğünden evrilmiştir. ) ve Fransızca réél "gerçek" sözcüklerinin bileşiğidir.

sürşarj
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"pul, banknot ve diğer resmi belge üzerinde değer değişikliği gösteren damga veya işaret" [ Cumhuriyet - gazete, 1930]
Yeni pullann gecikeceğine binaen sürşarj kullanılması zarurî görülmektedir.

Köken

Fransızca surcharge "ek yük, ek ücret, ek vergi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca surcharger "üstüne yük bindirmek" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Bu sözcük Fransızca charge "yük" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

Daha fazla bilgi için şarj maddesine bakınız.


05.10.2017
sürt|mek

Eski Türkçe sürt- "(yağ vb.) sürmek, ovmak, kaşımak" fiilinden evrilmiştir. Eski Türkçe fiil Eski Türkçe sür- "gütmek, yaymak" fiilinden Eski Türkçe +It- ekiyle türetilmiştir.

sürtük

Eski Türkçe sürtük "sürtünen şey veya kişi, lezbiyen" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe sürt- fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir.

sürur

Arapça srr kökünden gelen surūr سرور z "neşe, sevinç, gülme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça sarra سَرَّ z "sevindi, güldü" fiilinin fuˁūl vezninde masdarıdır. Bu sözcük Arapça surra(t) سرّة z "göbek çukuru, umbilicus" sözcüğünden türetilmiştir.

sürü

Eski Türkçe sürüg "sürülen şey, hayvan sürüsü" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe sür- fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

sürü|mek

Orta Türkçe (sadece Kıpçak ve Oğuz lehçelerinde) sürü- "gütmek, sürüklemek" fiilinden evrilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe aynı anlama gelen sür- fiili ile eş kökenlidir.