riayet

rezüme

İngilizce resumé "özet, özetlenmiş özgeçmiş" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca résumé "özet" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Fransızca résumer "özetlemek, baştan ele almak" fiilinden +é ekiyle türetilmiştir. Fransızca fiil Latince resumere "baştan almak" fiilinden alıntıdır. Latince fiil Latince sumere "almak" fiilinden re+ önekiyle türetilmiştir.

rıht

Farsça rīχt ريخت z "dökme, döküm" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça rīχtan, rīz- ريختن, ريز z "akıtmak, dökmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen rēχtan, rēç- fiilinden evrilmiştir. Orta Farsça fiil Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen raek- sözcüğü ile eş kökenlidir. Avestaca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wlei̯k- "akmak" biçiminden evrilmiştir.

rıhtım

Farsça rīχt ريختم z "dökme, döküm" sözcüğünden türetilmiştir. Farsça sözcük Farsça rīχtan, rīz- ريختن, ريز z "dökmek" fiilinden türetilmiştir.

rıza

Arapça rḍw kökünden gelen riḍāˀ رضاء z "razı olma, memnuniyet" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça raḍā رضا z "razı oldu" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

rızk

Arapça rzḳ kökünden gelen rizḳ رزق z "nimet, günlük ekmek" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen rōzīk veya rōçīk sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Orta Farsça rōz veya rōç "gün" sözcüğünden türetilmiştir.

riayet
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Mesud b. Ahmed, Süheyl ü Nevbahar terc., 1354]
raˁiyyet riˁāyet bulup oldı dinç [reaya gözetildi, huzurlu oldu]

Köken

Arapça rˁy kökünden gelen riˁāya(t) رعاية z "bakma, gözetme, bakım, davar gütme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça raˁā رَعَا z "baktı, gözetti, davar güttü" fiilinin fiˁāla(t) vezninde masdarıdır.

Bu maddeye gönderenler

mera, meri, raiyet (reaya)


05.09.2014
ribat

Arapça rbṭ kökünden gelen ribāṭ رباط z "1. bağ, bağlantı, 2. kervansaray, han, yolcu konaklama yeri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rabaṭa ربط z "bağladı" fiilinden türetilmiştir.

ribaunt

İngilizce rebound "geri sıçramak, bir basketbol terimi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce bound "sıçramak" fiilinden re+ önekiyle türetilmiştir.

ribozom

İngilizce ribosome "canlı hücrelerde protein üretimini düzenleyen organel" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1958 Richard B. Roberts, Amer. biyolog.) İngilizce sözcük İngilizce ribonucleic acid "RNA" ve Eski Yunanca sōma σωμα z "gövde, madde" sözcüklerinin bileşiğidir.

rica

Arapça rcw kökünden gelen racāˀ رجاء z "umut, beklenti" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça racā رجا z "umdu, kaygılandı" fiilinin faˁāl vezninde masdarıdır.

rical

Arapça rcl kökünden gelen ricāl رجال z "erkân, insanlar, özellikle yüksek rütbeli kişiler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça racul رجل z "insan, adam («ayakta duran, iki ayak üzerinde yürüyen» anlamında)" sözcüğünün fiˁāl vezninde çoğuludur. Bu sözcük Arapça ricl رجل z "ayak" sözcüğünün tekilidir. (NOT: Arapça sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice aynı anlama gelen rgel רגל z sözcüğü ile eş kökenlidir. )