reis

rehber

Farsça rahbar رهبر z "yol gösteren, kılavuz" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça rah ره z "yol" ve Farsça +bar بر z "getiren, götüren" sözcüklerinin bileşiğidir.

rehin

Arapça rhn kökünden gelen rahn رهن z "borç karşılığı bir şeyi güvence verme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rahana رهن z "güvence verdi" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

rehine

Arapça rhn kökünden gelen rahīna(t) رهينة z "emanet, rehin (dişi veya şey)" sözcüğünden alıntıdır.

rehnüma

Farsça rahnumā رهنما z "yol gösteren, rehber" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça rah ره z "yol" ve Farsça numūdan, numā- نمودن, نما z "göstermek" sözcüklerinin bileşiğidir.

reiki

Japonca reiki "ruhsal enerji, el değdirme yoluyla tedavi yöntemi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1922 Mikao Usui, Jap. ruhçu.) Japonca sözcük Çince rei "ruh" ve Çince ki "enerji, güç" sözcüklerinin bileşiğidir.

reis
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ İrşadü'l-Mülûk ve's-Selâtîn, 1387]
reīs turur ehl-i sünnetniŋ takı cemeˁetniŋ

Köken

Arapça rAs kökünden gelen raˀīs رئيس z "baş kişi, önder, yönetici, kaptan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça raˀs رأس z "baş" sözcüğünün faˁīl vezninde sıfatıdır. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen reˀşā רˀשא z sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük Akatça aynı anlama gelen rāşu sözcüğü ile eş kökenlidir. )

Bu maddeye gönderenler

reisülküttap, resen, riyaset, rüesa


20.02.2018
reisülküttap

Arapça raīsu'l-kuttāb رئيس الكتّاب z "kâtiplerin başı, divan başkâtibi" deyiminden alıntıdır. Arapça deyim Arapça raīs رئيس z "baş" ve Arapça ktb kökünden gelen al-kuttāb الكتّاب z "kâtipler" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Arapça sözcük Arapça kātib كاتب z sözcüğünün fuˁˁāl vezninde çoğuludur. )

rejans

Fransızca régence "yöneticilik, kral naipliği" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince regentia sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince regere, rect- "yönetmek, krallık etmek" fiilinden +entia ekiyle türetilmiştir.

reji

Fransızca régie "yönetim, idare" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca régir, régiss- "yönetmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince regere, rect- "doğrultmak, yöneltmek, yönetmek, rehber olmak" fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₃reǵ- (*oreǵ-) "yöneltmek" biçiminden evrilmiştir.

rejim

Fransızca régime "yönetim, düzen, özellikle sıkı düzen" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince regimen "yönetim" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince regere "yönetmek" fiilinden +men ekiyle türetilmiştir.

rejisör

Fransızca régisseur "yönetmen" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca régir "yönetmek" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir.