rahvan

rahle

Arapça rḥl kökünden gelen raḥla(t) رحلة z "1. deveye semer bağlama, deve yükleme, 2. deve semeri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice raḥlā רחלא z "hayvan yükü, bagaj" sözcüğü ile eş kökenlidir.

rahman

Arapça rḥm kökünden gelen raḥmān رحمٰن z "Allah'ın bir sıfatı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice raḥmān רחמן z "«merhamet eden», Allah'ın bir sıfatı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice ve Aramice/Süryanice raḥam רחמ z "sevme, acıma, merhamet etme, bağışlama" fiilinden türetilmiştir.

rahmet1

Arapça rḥm kökünden gelen raḥma(t) رحمة z "merhamet, esirgeme, şefkat gösterme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça raḥima رحم z "merhamet etti" fiilinin faˁla(t) vezninde masdarıdır. Bu sözcük Arapça raḥim رحم z "ana rahmi, uterus" sözcüğünden türetilmiştir.

rahmet2

Arapça rhm kökünden gelen rihma(t) رِهْمَة z "ince ve sürekli yağmur" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rahama رَهَمَ z "yağmur çiseledi" sözcüğünün fiˁla(t) vezninde ismi merresidir.

rahne

Farsça raχna رخنه z "gedik, yarık" sözcüğünden alıntıdır.

rahvan
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
rāhvār: Yürügen, yorga (at). [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
rāhvān: Yorga, yürügen, eşkin at.

Köken

Farsça rāhvār راهوار z "yollu, hızlı giden at" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça rāh veya rah راه/ره z "yol" (NOT: Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen rās veya rah sözcüğünden alıntıdır. Orta Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen raithya- sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Christian Bartholomae, Altiranisches Wörterbuch sf. 1508) Avestaca sözcük Sanskritçe aynı anlama gelen rathyā रथ्या z sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: Monier-Williams, A Sanskrit-English Dictionary sf. 866) ) ve Farsça vār وار z "sahip, -li" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için reva maddesine bakınız.

Ek açıklama

Türkçe sözcükte geç dönemde ortaya çıkan ses değişimi açıklanmaya muhtaçtır. Belki revan sözcüğünün etkisiyle.

Bu maddeye gönderenler

araba, gümrah, harcırah, rehber, rehnüma


10.12.2015
raiyet

Arapça rˁy kökünden gelen raˁīya(t) رعيّة z "1. güdülen hayvan, sürü mensubu, 2. uyruk, tebaadan biri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça raˁā رَعَا z "baktı, gözetti, davar güttü" fiilinin faˁīla(t) vezninde sıfat dişilidir. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice rāˁyā רעיא z "çoban" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

rakam

Arapça rḳm kökünden gelen raḳam رَقَم z "1. harf ve simgelerle işaretleme, notasyon, 2. sayıları gösteren işaretler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça raḳama رَقَمَ z "işaretledi, çentti, çizdi, yazdı" fiilinin faˁal vezninde türevidir. (NOT: Bu sözcük İbranice reḳem רֶקֶם z "(giysi üzerine yapılan) nakış" sözcüğü ile eş kökenlidir. )

raket

Fransızca raquette "tenis benzeri oyunlarda topa vurma aracı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca rachetta sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Arapça rāχa(t) راخة z "el ayası" sözcüğünden alıntıdır.

rakı

Arapça ˁaraḳī عَرَقِى z "her türlü damıtılmış alkollü içki" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça ˁrḳ kökünden gelen ˁaraḳ عَرَق z "1. ter, 2. damıtılarak elde edilen alkol, rakı" sözcüğünün nisbet halidir.

rakım

Arapça rḳm kökünden gelen rāḳim راقم z "işaretleyen, sayı veya harf yazan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça raḳama رقم z "işaretledi, çizdi, yazdı" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.