radikal

racon

İtalyanca ragione "akıl, mantık, aklı selim, usul, düzen" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince ratio "oran, gerekçe, akıl, mantık" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince reri "saymak, muhakeme etmek, akıl yürütmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂reh₁- (*arē-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂er- (*ar-) "saymak, akıl yürütmek" kökünden türetilmiştir.

radar

İngilizce radar "radyo dalgalarıyla çalışan görüntü cihazı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce radio detecting and ranging "radyo ile bulma ve mesafe belirleme" sözcüğünün kısaltmasıdır.

radde

Arapça rdd kökünden gelen rādda(t) رادّة z "dönüş, bir işten elde edilen kâr, getiri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça radda ردّ z "geri çevirdi" fiilinin fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.

radi(o)+

Fransızca ve İngilizce radio+ "[bileşik adlarda] 1. ışıma, ışın, 2. radyo" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Latince radiare "ışın saçmak, ışımak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince radius "tekerlek çubuğu, dairenin yarıçapı, bir merkezden yayılan ışın" sözcüğünden türetilmiştir.

radika

Yeni Yunanca radíkia ραδίκια z "yaprakları yenilen bir bitki, hindiba" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Yunanca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen radicchio sözcüğünden alıntıdır. ) Bu sözcük Latince radix, radic- "kök" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wreh₂d-ih₂- (*wrād-ī-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wréh₂ds (*wrā́ds) "kök" kökünden türetilmiştir.

radikal
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Rasim, Şehir Mektupları, 1899]

Köken

Fransızca radical "1. köke ait, kökten, 2. siyasette kökten reformları savunan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince radix, radic- "kök" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için radika maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

radikalizm


19.08.2011
radon

Yeni Latince radon "radyoaktif bir gaz" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1918 C. Schmidt, Alm. kimyacı.) Latince sözcük Latince radiare "ışımak" fiilinden türetilmiştir.

radyal

İngilizce radial "bir merkezden çıkan çubuk veya ışınlar şeklinde" sözcüğünden türetilmiştir. İngilizce sözcük Latince radius "tekerlek çubuğu" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

radyan

Fransızca radian "geometride açı ölçüm birimi" sözcüğünden alıntıdır.

radyasyon

Fransızca radiation "ışınım" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince radiare "ışıma" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir.

radyatör

Fransızca radiateur "ışıma yoluyla ısıtan cihaz" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince radiator "ışıyan" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince radiare "ışımak" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir.