radar

rabis tel

İngilizce rabbit's wire "tavşan teli, bizde kümes teli olarak bilinen altıgen gözenekli tel örgü" deyiminden alıntıdır.

raca

Modern Hintçe ve Sanskritçe rācā राज z "kral" sözcüğünden alıntıdır. Hintçe sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₃reǵ- (*oreǵ-) "yönetmek" biçiminden evrilmiştir.

raci

Arapça rcˁ kökünden gelen rāciˁ راجع z "rücu eden, geri giden" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça racaˁa رَجَعَ z "rücu etti, geri döndü" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

racim

Arapça rcm kökünden gelen racīm رجيم z "1. taşlanan, recmedilen, 2. lanetli (şeytanın sıfatı)" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Eski Habeşçe (Ge'ez) ragīm ራጊየመ z "lanetli (şeytanın sıfatı)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Habeşçe (Ge'ez) #rgm "lanetlemek, mahkûm etmek" kökünden türetilmiştir.

racon

İtalyanca ragione "akıl, mantık, aklı selim, usul, düzen" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince ratio "oran, gerekçe, akıl, mantık" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince reri "saymak, muhakeme etmek, akıl yürütmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂reh₁- (*arē-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₂er- (*ar-) "saymak, akıl yürütmek" kökünden türetilmiştir.

radar
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1945]
Amerikan hükümeti denizde gemilerin yerini tayine yarayan Radar isimli bir cihaz hakkında ilk defa malumat vermektedir.

Köken

İngilizce radar "radyo dalgalarıyla çalışan görüntü cihazı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce radio detecting and ranging "radyo ile bulma ve mesafe belirleme" sözcüğünün kısaltmasıdır.

Daha fazla bilgi için radyo maddesine bakınız.


13.01.2015
radde

Arapça rdd kökünden gelen rādda(t) رادّة z "dönüş, bir işten elde edilen kâr, getiri" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça radda ردّ z "geri çevirdi" fiilinin fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.

radi(o)+

Fransızca ve İngilizce radio+ "[bileşik adlarda] 1. ışıma, ışın, 2. radyo" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Latince radiare "ışın saçmak, ışımak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince radius "tekerlek çubuğu, dairenin yarıçapı, bir merkezden yayılan ışın" sözcüğünden türetilmiştir.

radika

Yeni Yunanca radíkia ραδίκια z "yaprakları yenilen bir bitki, hindiba" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Yunanca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen radicchio sözcüğünden alıntıdır. ) Bu sözcük Latince radix, radic- "kök" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wreh₂d-ih₂- (*wrād-ī-) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *wréh₂ds (*wrā́ds) "kök" kökünden türetilmiştir.

radikal

Fransızca radical "1. köke ait, kökten, 2. siyasette kökten reformları savunan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince radix, radic- "kök" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

radon

Yeni Latince radon "radyoaktif bir gaz" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1918 C. Schmidt, Alm. kimyacı.) Latince sözcük Latince radiare "ışımak" fiilinden türetilmiştir.