rübikon

rutenyum

Yeni Latince ruthenium "bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1845 Karl Klauss, Alm. asıllı Rus kimyacı.) Latince sözcük Latince Ruthenia "Rusya" özel adından +ium ekiyle türetilmiştir.

rutin

Fransızca routine "alışkanlıkların dışına çıkmayan, kalıplaşmış" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca route "yol, rota, güzergâh" sözcüğünden +in° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince via rupta "karayolu" deyiminden evrilmiştir.

rutubet

Arapça rṭb kökünden gelen ruṭūba(t) رطوبة z "nem, nemli olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça raṭiba رطب z "nemli idi, nemlendi" fiilinin fuˁūla(t) vezninde masdarıdır. (NOT: Bu sözcük Aramice/Süryanice reṭbā רטבא z "nem" sözcüğü ile eş kökenlidir. Aramice/Süryanice sözcük Akatça aynı anlama gelen raṭābu sözcüğü ile eş kökenlidir. )

ruvayal

Fransızca royal "kraliyete ait" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca roi "kral" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen rex, reg- sözcüğünden evrilmiştir.

ruz

Farsça rūz روز z "gün" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen rōç veya rōz sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Farsça aynı anlama gelen rauçah- sözcüğünden evrilmiştir. Eski Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde raoçah- "ışık, aydınlık" sözcüğü ile eş kökenlidir. (NOT: Avestaca sözcük Sanskritçe rōçati "aydınlık olmak, ışımak" fiili ile eş kökenlidir. ) Sanskritçe fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *léwk-os "gündüz, ışık, aydınlık" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *lewk- "ışımak, parlamak" kökünden türetilmiştir.

rübikon
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"bezik terimi" [ Milliyet - gazete, 1951]
rübikon olan bezik meraklılarından biri bağırır [ Milliyet - gazete, 1967]
Demirel iktidarı, Rubikonu dönmüş sayılmasa da herhalde Rubikona çok yaklaşmıştır.

Köken

Fransızca rubicon "('Rübikon'u aşmak' deyiminde) geri dönüşü olmayan adım, bezik oyununda bir tabir" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince Rubicō "Kuzey İtalya'yı Orta İtalya'dan ayıran nehir" özel adından alıntıdır.

Ek açıklama

MÖ 49'da Julius Caesar'ın Rubico nehrini aşmak suretiyle başlattığı iç savaşa atfen.


06.01.2016
rücu

Arapça rcˁ kökünden gelen rucūˁ رُجوع z "geri dönme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça racaˁa رَجَعَ z "geri döndü, geri geldi" fiilinin fuˁūl vezninde masdarıdır.

rüçhan

Arapça rcḥ kökünden gelen rucḥān رجحان z "ağır basma, öncelikli veya tercihli olma" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça racaḥa رجح z "ağır bastı, yeğ idi" fiilinin fuˁlān vezninde masdarıdır.

rüesa

Arapça ruˀasāˀ رٶسا z "reisler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça raˀīs sözcüğünün fuˁalā vezninde çoğuludur.

rükn

Arapça rkn kökünden gelen rukn ركن z "direk, kolon, dayanak, baz, esas, bir şeyin asli unsuru" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rakana veya rakina "dayandı, destek aldı" fiilinden türetilmiştir.

rüku

Arapça rḳˁ kökünden gelen rukūˁ رُكُوع z "ayakta durarak (saygı veya dua için) bedeninin üst kısmını öne eğme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça rakaˁa رَكَعَ z "öne eğildi" fiilinin fuˁūl vezninde masdarıdır.