prolog

progresif

Fransızca progressif veya İngilizce progressive "ilerleyen, ileri giden" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince progressus "ilerleme" sözcüğünden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir.

progresyon

Fransızca ve İngilizce progression "(adım adım) ilerleme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince progressus "ilerleme, ileri gitme" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince progredi "ilerlemek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince gradi, gress- "adım atmak, yürümek" fiilinden pro+1 önekiyle türetilmiştir.

proje

Fransızca projet "tasarı, öngörü, plan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen proiectum fiilinden evrilmiştir. Bu sözcük Latince proicere "öne atmak, öne sürmek, ileri yöneltmek, tasarlamak" fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince iacere, iact- "atmak" fiilinden pro+1 önekiyle türetilmiştir.

projektör

Fransızca projecteur "1. öne atan, ileriye bakan, tasarlayan, 2. güçlü ışık kaynağı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince proiector sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince proicere "öne atmak, tasarlamak" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir.

proleter

Fransızca prolétaire "toplumun mülk ve sanat sahibi olmayan en aşağı tabakasına mensup kişi" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1760 J. J. Rousseau, Fr. yazar.) Fransızca sözcük Latince proletarius "«yavrulayıcı», Roma'da toplumun en alt sınıfına mensup kişi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince prolescere, prolet- "yavrulamak, (hayvan gibi) çoğalmak" fiilinden +ari° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince alescere "büyümek, yetişmek, artmak" fiilinden pro+1 önekiyle türetilmiştir.

prolog
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Cumhuriyet - gazete, 1938]
Mussolini'nin Cenevreye karşı kazandığı sürü sürü muvaffakiyetlerin prologudur, başlangıcıdır.

Köken

Fransızca prologue "önsöz" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen prólogos πρόλογος z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca lógos λόγος z "söz" sözcüğünden pro+2 önekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için +log maddesine bakınız.


14.01.2015
promenad

Fransızca promenade "1. yürüyerek gezinme, gezinti, 2. gezinti yolu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca se promener "yürümek, gezinmek" fiilinden +()t° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca mener "sürmek, gütmek" fiilinden pro+1 önekiyle türetilmiştir. Fransızca fiil Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *minare "a.a., özellikle hayvan gütmek" fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Latince minari fiilinden türetilmiştir.

prometyum

Yeni Latince prometheum "bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1926 B. S. Hopkins, Amer. kimyacı.) Latince sözcük Promētheús "mitolojide insanlığa ateşi öğreten dev" özel adından +ium ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca promēthḗs προμηθής z "öngören, ileriyi düşünen, kurnaz" sözcüğünden türetilmiştir.

promil

Latince pro mille "binde, ‰" deyiminden alıntıdır. Latince deyim Latince pro "için (edat)" ve Latince mille "bin" sözcüklerinin bileşiğidir.

promosyon

Fransızca promotion "1. öne sürme, ilerletme, terfi ettirme, 2. bir malın satışını artımak için yapılan şey" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince promouere "öne sürmek, ilerletmek, terfi ettirmek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince mouere, mot- "hareket etmek, hareket ettirmek" fiilinden pro+1 önekiyle türetilmiştir.

prompter

İngilizce prompter "1. dürtücü, 2. metin hatırlatıcı cihaz" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce prompt "dürtmek, uyarmak" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince promptus "hazır, el altında, ortada" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince prōmere "ileri getirmek, hazırlamak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince emere, empt- "almak" fiilinden pro+1 önekiyle türetilmiştir.