prizma

prime-time

İngilizce prime-time "televizyonda en çok izlenen yayın saatleri" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce prime "birinci, ilk, (ABD ticari jargonunda) birinci sınıf" (NOT: Bu sözcük Latince primus "birinci, ilk" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce time "zaman" sözcüklerinin bileşiğidir.

primitif

Fransızca primitif "ilkel" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen primitivus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince primus "önce, ilk" ve Latince ire "gitmek" sözcüklerinin bileşiğidir.

primüs

Primus "pompalı gaz ocağı markası" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1888 F. V. Linqvist, İsv. mucit ve sanayici.) Bu sözcük İngilizce to prime "doldurmak, pompalamak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Fransızca preindre, preint- "basmak" fiilinden türetilmiştir.

printer

İngilizce printer "basım cihazı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce print "basmak" fiilinden +er ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Fransızca preindre, preint- "basmak, sıkmak" fiilinden türetilmiştir. Eski Fransızca fiil Latince premere, press- "basmak, sıkmak" fiilinden alıntıdır.

priz

Fransızca prise "1. tutma, alma, 2. elektrik alma yeri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca prendre, pris- "tutmak, almak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Latince praehendere, praehens- "tutmak" fiilinden evrilmiştir. Latince fiil Latince yazılı örneği bulunmayan *hendere biçiminden prae+ önekiyle türetilmiştir. Latince biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *gʰ-n̥-d- "ele almak, tutmak" kökünden evrilmiştir.

prizma
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Mithat, 1900 yılından önce]
Ziyaı 'prizma' denilir menşurü'ş-şekl billur ile tahlil eyledi "... mühendislikte kullanılan bir alet" [ Cumhuriyet - gazete, 1931]
nikelajlı şakul, 20'şer metroluk kabzalı çelik şerit, menşurlu prizma, hesap makinesi

Köken

Fransızca prisme "geometride bir şekil" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca prîsma πρῖσμα z "kesit" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca príō πρίω z "(testere ile) kesmek" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir.

Benzer sözcükler

prizmatik


23.06.2015
pro

İngilizce pro sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce professional "profesyonel" sözcüğünün kısaltmasıdır.

proaktif

İngilizce proactive "1. etkisini sonradan gösteren [eski], 2. riski öngörerek harekete geçen" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce active sözcüğünden pro+1 önekiyle türetilmiştir.

probabilite

Fransızca probabilité "ihtimal" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen probabilitas sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince probabilis "muhtemel" sözcüğünden +itas ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Latince probare "sınamak, test etmek" fiilinden +()bilis ekiyle türetilmiştir.

problem

Fransızca problème sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca próblema πρόβλεμα z "öne atma, ortaya bir soru atma" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca probállō προβάλλω z "öne atmak, ortaya sürmek" fiilinden +ma(t) ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca bállō, bol- βάλλω, βολ- z "atmak" fiilinden pro+2 önekiyle türetilmiştir.

prodüksiyon

Fransızca production "üretim, yapım" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen productio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince producere "öne çıkarmak, ortaya çıkarmak, üretmek" fiilinden +()tion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince ducere, duct- "sevketmek" fiilinden pro+1 önekiyle türetilmiştir.