poyraz

potin

Fransızca bottine "küçük çizme, bot" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca botte sözcüğünün küçültme halidir.

potlaç

İngilizce potlatch "bol kepçeden yemekli parti, sosyal veya siyasi gösteriş amacıyla yapılan hovardalık" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Bir Amerika yerli dilinde potlatsh "vermek, karşılıksız verilen şey, hediye" sözcüğünden alıntıdır.

potpuri

Fransızca pot-pourri "1. türlü yemeği, 2. içinde her şeyden biraz olan karışım" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca pot "çanak, tencere" ve Fransızca pourri "bozuk, bayat, çürümüş" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen putridus sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince puter "çürük" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *puH- (*pū-) biçiminden evrilmiştir. )

potuk

Türkiye Türkçesi boduk veya bıdık "küçük, yavru" sözcüğünden evrilmiştir.

potur

Ermenice potor փոթոր z "1. bükük, burma, 2. topaç, konik şekilli" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Ermenice sözcük Ermenice pot փոթ z "kat, büküm, buruş (isim)" sözcüğünden türetilmiştir.

poyraz
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Yadigâr-ı İbni Şerif, 1421? yılından önce]
Eger bu hāller ile foryāz tarafı dutılmış olsa ve deniz dahı kıble tarafından olsa [ Merkez Efendizâde, Bâbûsu'l-Vâsıt, 1555]
kıbleye karşı esen yel, aŋa boryāz dirler [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1683 yılından önce]
Tatar askeri kalkup poyraz پويراز cānibine düz ormanlık içre gidüp

Köken

Yeni Yunanca boreás veya voreás βορεάς z "kuzey rüzgârı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca boréas veya boreás βορεάς z "kuzeye ait, kuzey rüzgârı" sözcüğünden evrilmiştir.

Ek açıklama

Yunanca sözcüğün kökeni muğlaktır. ▪ Frisk, Griechisches Etym. Wörterb. sf. 252 Prellwitz'e istinaden İllirce bora, Eski Slavca gora "dağ" sözcüğüne bağlamayı önerir. Farsça bārān "yağmur" sözcüğüyle ilgili olan Türkiye Türkçesi boran "yağmur veya kar fırtınası" biçimiyle benzerlik tesadüfi olmalıdır.

Bu maddeye gönderenler

bora (alabora)


06.09.2017
poz

Fransızca pose "1. duruş, durma, 2. resimde modelin duruşu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince pausa "durma, ara verme, stop" fiilinden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen paúsis παύσις z sözcüğünden türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca paúō, paus- παύω, παυσ- z "durmak" fiilinden +sis ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peh₂w- (*pāw-) "bırakmak, terketmek, sona erdirmek" biçiminden evrilmiştir.

pozisyon

Fransızca position "konum, durum" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince positio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince ponere, posit- "koymak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir.

pozitif

Fransızca positif "müspet, olumlu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince positivus "1. gramerde olumlu önerme, 2. mantıkta veri" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince ponere, pos- "koymak" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir.

pozitivizm

Fransızca positivisme "bilginin müspet olgu ve gözleme dayandığını savunan felsefi görüş" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1830 Auguste Comte, Fr. filozof.)

pöçük

Ermenice boçig պոչիկ z "kuyrukçuk" sözcüğünden alıntıdır. Ermenice sözcük Ermenice boç պոչ z "kuyruk" sözcüğünün küçültme halidir. (Kaynak: Acaryan, Hayeren Armatakan Bararan sf. 4.98)