potur

potasyum

Yeni Latince potassium "bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1807 Sir Humphrey Davy, İng. kimyacı.) Latince sözcük İngilizce potash "bitki külünden elde edilen kimyasal madde, potasyum karbonat" sözcüğünden +ium ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük İngilizce pot "çanak" ve İngilizce ash "kül" sözcüklerinin bileşiğidir.

potin

Fransızca bottine "küçük çizme, bot" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca botte sözcüğünün küçültme halidir.

potlaç

İngilizce potlatch "bol kepçeden yemekli parti, sosyal veya siyasi gösteriş amacıyla yapılan hovardalık" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Bir Amerika yerli dilinde potlatsh "vermek, karşılıksız verilen şey, hediye" sözcüğünden alıntıdır.

potpuri

Fransızca pot-pourri "1. türlü yemeği, 2. içinde her şeyden biraz olan karışım" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca pot "çanak, tencere" ve Fransızca pourri "bozuk, bayat, çürümüş" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen putridus sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince puter "çürük" sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *puH- (*pū-) biçiminden evrilmiştir. )

potuk

Türkiye Türkçesi boduk veya bıdık "küçük, yavru" sözcüğünden evrilmiştir.

potur
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"Bosnalılara özgü dar paçalı pantolon" [ Bianchi, Dictionnaire Turc-Français, 1851]
pothour est une espéce de pantalon qui est étroit sur les mollets, se boutonne à la cheville et distingue les habitants de la Bosnie. [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
potur: Kırmalı şey. Damağın poturu. (Potuk dahi denir), Buruşmuş, potur potur olmuş yemiş. potur şalvar: sıkmanın kırmalı nevi. Arnavut poturu.

Köken

Ermenice potor փոթոր z "1. bükük, burma, 2. topaç, konik şekilli" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir. Ermenice sözcük Ermenice pot փոթ z "kat, büküm, buruş (isim)" sözcüğünden türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için pot1 maddesine bakınız.

Ek açıklama

Bosna ve Hırvatistan mühtedilerine verilen potur adı ile anlam ilişkisi muğlaktır. Bianchi'nin önerdiği gibi Balkanlara özgü bir giysi ise, adın Ermeniceden ödünçleme olması zayıf olasılıktır.


13.09.2017
poyraz

Yeni Yunanca boreás veya voreás βορεάς z "kuzey rüzgârı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca boréas veya boreás βορεάς z "kuzeye ait, kuzey rüzgârı" sözcüğünden evrilmiştir.

poz

Fransızca pose "1. duruş, durma, 2. resimde modelin duruşu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince pausa "durma, ara verme, stop" fiilinden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen paúsis παύσις z sözcüğünden türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca paúō, paus- παύω, παυσ- z "durmak" fiilinden +sis ekiyle türetilmiştir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peh₂w- (*pāw-) "bırakmak, terketmek, sona erdirmek" biçiminden evrilmiştir.

pozisyon

Fransızca position "konum, durum" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince positio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince ponere, posit- "koymak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir.

pozitif

Fransızca positif "müspet, olumlu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince positivus "1. gramerde olumlu önerme, 2. mantıkta veri" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince ponere, pos- "koymak" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir.

pozitivizm

Fransızca positivisme "bilginin müspet olgu ve gözleme dayandığını savunan felsefi görüş" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1830 Auguste Comte, Fr. filozof.)