piston

pisi1

"kedi çağırma ünlemi" ünlemdir.

pisi2

Yeni Yunanca psíssa ψήσσα z "pisi balığı, rhombus" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen psēssa veya psētta sözcüğünden evrilmiştir.

pisin

Fransızca piscine "yüzme havuzu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince piscina "balık havuzu" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince piscis "balık" sözcüğünden +in° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *pei̯sḱ- biçiminden evrilmiştir.

piskopos

Yeni Yunanca episkópos επισκόπος z "başrahip, bir kilise çevresinden sorumlu din adamı" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca episkópos επισκόπος z "1. gözeten, nezaret eden, 2. başrahip, bir kilise çevresinden sorumlu din adamı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca episkopéō επισκοπέω z "başında durarak gözetmek, nezaret etmek" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca skopéō σκοπέω z "bakmak" fiilinden epi+ önekiyle türetilmiştir.

pist

Fransızca piste "patika, toprak yol, koşu yolu" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca pista "tozlu yol, hayvan patikası" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca pistare "havanda dövmek, toz haline getirmek [mod. pestare]" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. İtalyanca fiil Latince pinsare, pist- fiilinden evrilmiştir.

piston
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Hamdi, Lugat-i Ecnebiye, 1909]
piston: silindirin içinde bulunub ileri geri veya aşağı yukarı hareket eden üstüvane ki çarkı tahrik eder

Köken

Fransızca aynı anlama gelen piston sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca pestone "büyük havan" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca pesto "havan" fiilinin büyütme halidir.

Daha fazla bilgi için pesto maddesine bakınız.


06.08.2020
pisuvar

Fransızca pissoir "işeme yeri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca pisser "işemek" fiilinden +(t)orium ekiyle türetilmiştir.

piş|mek

Eski Türkçe bış- "karıştırmak (geçişli fiil), pişmek (geçişsiz fiil)" fiilinden evrilmiştir.

pişekâr

Farsça pīşe-kār پيشكار z "usta sanatkâr" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça pēşag "ustalık, sanat" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen piştra- sözcüğü ile eş kökenlidir.

pişi

Eski Türkçe bışıġ "pişmiş" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe bış- fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

pişman

Farsça paşmān پشمان z "pişman" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça paşēmān "«karşı-düşünen», pişman" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen prati-māna sözcüğünden evrilmiştir. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde pratiş "karşı, zıt" ve Avesta (Zend) dilinde manah "düşünce, akıl" sözcüklerinin bileşiğidir.