pigment

piar

İngilizce p.r. sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce public relations "halkla ilişkiler" sözcüğünün kısaltmasıdır.

piç

Farsça pīç پيچ z "1. büklüm, kıvrım, saç buklesi, 2. zorluk, komplikasyon, arap saçı, [? 3. veledi zina]" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça pēçīdan "bükmek, kıvırmak" fiilinden türetilmiştir.

pide

Yunanca píta πίτα z "yassı hamur ekmeği" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Aramice/Süryanice pītā פִּיתָּא z "ekmek parçası, lokma" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İbranice aynı anlama gelen pat פת z sözcüğü ile eş kökenlidir. İbranice sözcük İbranice pātat פתת z "kırma, (özellikle ekmeği) bölme, ufalama, lokma haline getirme" kökünden türetilmiştir.

piercing

İngilizce body piercing "vücudun çeşitli yerlerini delerek takı takma işlemi" deyiminden alıntıdır. İngilizce deyim İngilizce pierce "delmek" fiilinden +ing ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca aynı anlama gelen percer fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Geç Latince aynı anlama gelen pertusiare fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Latince aynı anlama gelen pertundere, pertus- fiilinin isimden türetilmiş fiilidir. Latince fiil Latince aynı anlama gelen tundere, tus- fiilinden per+1 önekiyle türetilmiştir.

pigme

Fransızca pygmée "1. Afrika'da yaşayan kısa boylu bir ırk, 2. genelde kısa boylu, cüce" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca pygmaîos πυγμαῖος z "«1 pygmē boyunda olan», cüce" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca pygmḗ πυγμή z "1. yumruk, 2. yumruktan dirseğe kadar olan uzunluk, arşın" sözcüğünden türetilmiştir. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *pewǵ- "yumruk veya değnekle vurmak" biçiminden evrilmiştir.

pigment
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

pigment [ Vakit - gazete, 1934]
arka tabakasında pigment denilen maddenin pigman [ Cumhuriyet - gazete, 1949]
İşte bu renk maddesi olan pigmanın teşekkülüdür ki derimizi esmerleştirir.

Köken

Almanca ve İngilizce pigment "boyar madde" sözcüğünden alıntıdır. Almanca sözcük Latince aynı anlama gelen pigmentum sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince pingere, pict- "boyamak" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *pei̯ḱ- "çizmek, resimlemek" kökünden türetilmiştir.

Ek açıklama

1940'larda Kimya Fakültesi'nde egemen olan Alman etkisiyle Almanca telaffuz benimsenmiş olmalıdır. Fransızcadan alınan pigman biçimi 1950'lerden sonra görülmez.

Benzer sözcükler

hiperpigmentasyon, pigman, pigmante, pigmentasyon

Bu maddeye gönderenler

piksel, piktogram, pitoresk, vakanüvis


15.02.2020
pijama

Fransızca pyjama "Hindistan'a özgü hafif, bol pantolon" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce aynı anlama gelen pyjama sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Modern Hintçe bir sözcükten alıntıdır. Hintçe bir sözcük Farsça pāycāme پاى جامه z "ayak giysisi, gevşek pantolon, şalvar" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça pāy پاى z "ayak" ve Farsça cāme جامه z "giysi" sözcüklerinin bileşiğidir.

pik1

İngilizce pig-iron "kaba dökülmüş külçe demir" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce pig "domuz" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Eski İngilizce aynı anlama gelen pigge sözcüğünden evrilmiştir.

pik2

Fransızca pique "1. ucu sivri kürek, 2. iskambilde maça" sözcüğünden alıntıdır.

pik3

İngilizce peak "bir şeyin sivri ucu, zirve, doruk, ibik" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce pike "ucu sivri kürek veya balta" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Eski İngilizce aynı anlama gelen pic sözcüğünden evrilmiştir.

pika

Fransızca ve İngilizce pica "matbaacılıkta 12 puntoya eşit hurufat ölçüsü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince pica "Katolik kilise yortularının tarihlerini belirten el kitabının halk arasındaki adı [1497]" sözcüğünden alıntıdır.