piştov

pişekâr

Farsça pīşe-kār پيشكار z "usta sanatkâr" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça pēşag "ustalık, sanat" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen piştra- sözcüğü ile eş kökenlidir.

pişi

Eski Türkçe bışıġ "pişmiş" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe bış- fiilinden Eski Türkçe +I(g) ekiyle türetilmiştir.

pişman

Farsça paşmān پشمان z "pişman" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça paşēmān "«karşı-düşünen», pişman" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen prati-māna sözcüğünden evrilmiştir. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde pratiş "karşı, zıt" ve Avesta (Zend) dilinde manah "düşünce, akıl" sözcüklerinin bileşiğidir.

pişmaniye

Farsça paşmīne پشمينه z "yünlü şey, yün kumaş, yapağı" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça paşm پشم z "yün" sözcüğünden türetilmiştir.

pişti

Türkiye Türkçesi piş- fiilinden türetilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

piştov
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Meninski, Thesaurus, 1680]
پسطو pistol: Sclopetum equestre brevius... Carabine, pistolet, bidet de poche [ Nahifî, Rusya Sefaretnamesi, 1774]
pistol & piştov [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
piştov: Frenk işi tabanca. (...) piştovu dokuz patlar: Hadid ü şedid.

Köken

Macarca pisztoly "tabanca" sözcüğünden alıntıdır. Macarca sözcük Çekçe pist'ala "«yumrukçuk», tabanca" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Çekçe pěst "yumruk" sözcüğünden türetilmiştir.

Ek açıklama

Batı dillerine Almanca yoluyla Çekçeden girmiştir. Karş. Almanca Pistole, İtalyanca pistola, İngilizce pistol, Fransızca pistolet. Türkçe piştov biçimi sonseste Macarca etkisi gösterir. • Aynı kökten Rusça pyast, İngilizce fist "yumruk". Çekçe sözcüğün anlam evrimi için karş tabanca.

Benzer sözcükler

pistol


12.03.2018
pitbull

İngilizce pitbull terrier "bir tür döğüş köpeği" deyiminden alıntıdır. İngilizce deyim İngilizce pit "1. çukur, 2. döğüş ringi" ve İngilizce bull "boğa veya buldog" sözcüklerinin bileşiğidir.

piton

Fransızca python "bir tür yılan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Pýthon "Yunan mitolojisinde Apollon'un öldürdüğü dev yılan" özel adından türetilmiştir.

pitoresk

Fransızca pittoresque "ressamca, resmedilmeye değer" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca aynı anlama gelen pittoresco sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca pittore "ressam" sözcüğünden türetilmiştir. İtalyanca sözcük Latince aynı anlama gelen pictor sözcüğünden evrilmiştir. Latince sözcük Latince pingere, pig- "resim yapmak, boyamak" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir.

pivot

İngilizce pivot "1. aks, eksen, 2. basketbol terimi" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca aynı anlama gelen pivot sözcüğünden alıntıdır.

piyade

Farsça piyāde پياده z "yaya, yaya askeri, satrançta piyon" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen payādak veya padātag sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça pāi veya pād "ayak" sözcüğünden türetilmiştir.