pes

perva

Fa parvā پروا zkorku, çekinme, vaz geçme

pervane

Fa parvāne پروانه z1. haberci, öncü, 2. «(ışığa) yönelen», gece kelebeği << OFa parvānag öncü, önder OFa parvān ön, ileri (Kaynak: D-M sf. 280)

pervaz

Fa/OFa parvāz پرواز z1. uçma, seğirtme, 2. kanat, çatı saçağı, sundurma ≈ Ave *pairi-vaz uçuşma, koşuşma Ave per+2 vaz- gitmek, götürmek, uçmak << HAvr *weǵʰ- gitmek, götürmek, iletmek

+perver

Fa parvar besleyen Fa parvardan 1. beslemek, bakmak, yetiştirmek, eğitmek, 2. (esk.) tapmak ≈ Ave *pairi-var-

pervers

Fr pervers sapık, kuraldışı, kötü niyetli Lat perversus a.a. Lat pervertere devirmek, altüst etmek, ihlal etmek Lat per+1 vertere, vers- döndürmek, çevirmek

pes

pest [ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
niçe menzil erin pest eyledi [sırtını yere getirdi] pes/pest [ Meninski, Thesaurus, 1680]
pes: ard, son, soŋra, eŋse. (...) pesi perde: Post velum aut cortinam [perde arkası] (...) pest: alçak, dūn. [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
pes: Aşağı, alçak, tiz aksi ağır ses. [ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
pes: Herhangi bir karşılaşmada yenildiğini kabul etmek anlamına gelen (...)

Fa/OFa past پست zalçak, aşağı, yenik << EFa upa-sti- aşağı-duran EFa/Ave upa aşağı (edat ve önek) << HAvr *upó a.a.

Not: Farsçada pas "arka, art, sonra" ve past "aşağı" edatları ayrıdır. Osmanlı Türkçesinde her iki biçim yoğun olarak kullanılır. Ancak pes perde, pes pāye ve pes etmek deyimlerinde görülen sözcük, pest biçiminden bozmadır. • Eski Farsça edat Lat abs- ve EYun apo- eşdeğeridir.

Benzer sözcükler: pes etmek, pes perde, pest

Bu maddeye gönderenler: müşkülpesent, pespaye, pestenkerani


29.04.2015
pesimist

Fr pessimiste kötümser, bedbin Lat pessimus +ist° z [sup.] en kötü ALat *ped-samos

pespaye

§ Fa past پست zalçak, aşağı Fa pāye پايه zrütbe, basamak

pestenkerani

Fa pastānkārānī پستانكارانى zen kötüsünü yapana yakışan § Fa pastān پستان z [çoğ.] aşağılar, kötüler (Fa past پست zaşağı ) Fa kār كار zyapan, eden

pestil

≈ İt pastillo şekerlenmiş meyveden yapılan lokum veya şekerleme ≈? İt pastello her türlü macun İt pasta πάστη zbulamaç, hamur

pestisit

İng pesticide haşere öldüren İng pest 1. salgın hastalık, veba, 2. her türlü rahatsız edici haşere Lat pestis salgın hastalık, veba