peripatetik

perhiz

Farsça parhīz پرهيز z "yemekten ve diğer zevklerden sakınma" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça parhīχtan, parhīz- پرهيختن, پرهيز z "perhiz etmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Orta Farsça parχişt-, parχēz "(birinin) yanında veya etrafında durmak, kulluk etmek, tapmak" fiilinden evrilmiştir. (Kaynak: Desmond Durkin-Meisterernst, Dictionary of Manichaean Middle Persian and Parthi sf. 281)

peri

Farsça parī veya parrī پرى/پرّى z "bir efsane varlığı, cin" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen parīk sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde pairikā- "«yanında duran», Zerdüşt inancında iyi ruh, peri" sözcüğünden alıntıdır. Avestaca sözcük Avesta (Zend) dilinde pairi "yan, etraf" sözcüğünden türetilmiştir.

peridot

İngilizce peridot veya Fransızca péridot "bir tür yarı değerli taş, krizolit" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

periferi

Fransızca périphérie veya İngilizce periphery "çevre, etraf, dış kenar" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca periphéreia περιφέρεια z "çevresini-dolanan" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca phérō φέρω z "taşımak" fiilinden peri+ önekiyle türetilmiştir.

perikard

Fransızca péricarde "kalbi çevreleyen zar" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca perikárdios περικάρδιος z "kalbin etrafı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca kardía καρδία z "kalp" sözcüğünden peri+ önekiyle türetilmiştir.

peripatetik
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Ahmed Mithat, 1900 yılından önce]
Aristo'nun tesis ettiği mezheb peripatetisyen yani meşaiyyun diye şöhret buldu. [ TDK, Felsefe ve Gramer Terimleri, 1942]
gezimcilik, peripatetizm = meşaiye

Köken

Fransızca peripatetique "1. dolanan, seyyar, 2. Aristoteles'in felsefi ekolüne mensup" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen peripatetikós περιπατετικός z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca patéō πατέω z "yürümek" fiilinden peri+ önekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için patik maddesine bakınız.

Ek açıklama

Aristoteles'in MÖ 4. yy'da Atina'da kurduğu Lykeon adlı okulda dersler yürüyerek görüldüğü için.

Benzer sözcükler

peripatetisyen, peripatetizm, peripeti


14.11.2019
peripeti

Fransızca peripétie "öngörülemeyen olay, kaza (özellikle tiyatroda)" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca peripéteia περιπέτια z "ani ve tam dönüş, tersine dönüş" sözcüğünden alıntıdır.

periskop

Fransızca périscope "denizaltından çevre gözetleme aracı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1854 E. H. Marié-Davy, Fr. mühendis.) Fransızca sözcük Eski Yunanca skópos σκόπος z "seyreden" sözcüğünden peri+ önekiyle türetilmiştir.

perişan

Farsça parēşān پريشان z "dağınık, dağıtmış" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça parēşīdan, parēş- پريشيدن, پريش z "dağıtmak, saçmak" fiilinden +ā(n) ekiyle türetilmiştir.

periton

Fransızca péritone "karın zarı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca peritónaios περιτόναιος z "bir şeyin etrafına gerili olan (perde)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca teínō τείνω, τον- z "germek" fiilinden peri+ önekiyle türetilmiştir.

periyodontal

Fransızca ve İngilizce periodontal "dişin çevresi veya diş eti ile ilgili" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca odoús, odont- ὀδούς, οδοντ- z "diş" sözcüğünden peri+ önekiyle türetilmiştir.