penç

pembe

Farsça panbe پنبه z "pamuk" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen pambag sözcüğünden evrilmiştir.

pena

İtalyanca penna "kuş tüyü, kuş tüyü kalem, gitar mızrabı" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince penna veya pinna "kanat, kuş tüyü" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *pet-nā "kanat, kuş tüyü" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *pet- "uçmak" biçiminden evrilmiştir.

penah

Farsça panāh ڀناه z "sığınma, iltica; sığınak, melce" sözcüğünden alıntıdır.

penaltı

İngilizce penalty "1. her çeşit ceza, 2. futbolda ceza atışı" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Fransızca pénalité "hukuk dilinde ceza" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince aynı anlama gelen poenalitas sözcüğünden alıntıdır. Geç Latince sözcük Latince poenalis sözcüğünden +itas ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Latince poena "bir suça karşılık ödenen cereme, ceza, kan bedeli" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Latince sözcük Eski Yunanca poinḗ ποινή z "kan bedeli, kısas, cereme" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷoi̯-néh₂ (*kʷoi̯-nā́) biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷei̯-¹ "kan bedeli ödemek, kan davası gütmek" kökünden türetilmiştir.

pencere

Farsça aynı anlama gelen pancare sözcüğü ile eş kökenlidir. Farsça sözcük Farsça bādgīra veya bādcīre بادگيره z "hava deliği" sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir. Bu sözcük Farsça bād "rüzgâr, yel" ve Farsça gīr "tutan" sözcüklerinin bileşiğidir.

penç
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Aşık Paşa, Garib-name, 1330]
anuŋ penc ḥissi [beş duyusu] var

Köken

Farsça panc پنج z "beş" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen panç sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *pénkʷe biçiminden evrilmiştir.

Ek açıklama

Aynı HAvr kökten Sanskritçe pánca, Avesta (Zend) dilinde pança-, Ermenice hing հինգ, Eski Yunanca pénte, Latince quinque, quint-, Germence *finf- > İngilizce five "beş". Sayılan örneklerin tümü, kurallı ses evrimiyle Hintavrupa Anadilinde *penkʷe sözcüğünden türemiştir. Latince önseste regresif asimilasyon görülür. Ermenice önseste /*p/ > /h/ standarttır.

Benzer sözcükler

pencüdü, pencüse


12.03.2018
pençe

Farsça pance پنجه z "beşli şey, el, özellikle yırtıcı kuş veya vahşi hayvan eli" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça panc پنج z "beş" sözcüğünden +a ekiyle türetilmiştir.

pençik

Farsça panc yak ڀنج يك z "beşte bir, İslam hukukunda ganimetten alınan beşte bir kamu payı" sözcüğünden alıntıdır.

penetrasyon

Fransızca pénétration "içeri girme, içine işleme, duhul etme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen penetratio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen penetrare fiilinden +()tion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince penes "alt, iç, bir şeyin derin kısmı" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

penguen

Fransızca pinguin sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İngilizce penguin "1. Kuzey Denizine özgü nesli tükenmiş bir kuş, auk (esk.), 2. Güney Kutup Denizine özgü büyük bir kuş (19. yy)" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Galce (Welsh) pen "baş" ve Galce (Welsh) gwyn "beyaz" sözcüklerinin bileşiğidir.

peni

İngilizce penny "küçük para birimi, kuruş" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski İngilizce aynı anlama gelen pening veya penning sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Germence yazılı örneği bulunmayan *panniŋga "tepsicik" biçiminden evrilmiştir. Germence biçim Germence yazılı örneği bulunmayan *panna "tepsi" sözcüğünün küçültme halidir. Germence biçim Latince aynı anlama gelen patina sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.