pastırma

paspartu

Fransızca passe-partout "1. genel geçer, her yere uyar, 2. maymuncuk anahtarı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca passer "geçmek" ve Fransızca partout "her yerde" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Fransızca sözcük Fransızca tout "tüm, her" sözcüğünden türetilmiştir. Fransızca sözcük Latince totus "tüm" sözcüğünden evrilmiştir. )

paspas

Fransızca paillasse "ot veya saman dolgulu şilte" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca paille "ekin sapı, saman" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen palea sözcüğünden evrilmiştir.

passiflora

Yeni Latince passiflora "1. çarkıfelek ve benzerlerini içeren bitki ailesi, passiflora bitkisinden elde edilen sakinleştirici ilaç" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1737 Linnaeus, İsv. botanikçi.) Latince sözcük Latince flos passionis "çarmıh çiçeği" deyiminden türetilmiştir. Bu sözcük Latince flos, flora "çiçek" ve Latince passio "acı çekme, özellikle Hz. İsa'nın çarmıha gerilmesi" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Latince sözcük Latince pati, pass- "maruz kalmak, acı çekmek" fiilinden türetilmiştir. )

pasta

İtalyanca pasta "bulamaç, hamur, her çeşit hamur işi" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen pasta sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca pástē πάστη z "arpa bulamacı, macun" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca pássō πάσσω, παστ- z "1. serpmek, özellikle tuz serpmek, 2. macun sürmek, yakı yakmak" fiilinden +t° ekiyle türetilmiştir.

pastel

Fransızca pastel "1. bulama boya, suluboya, 2. suluboya gibi açık ve şeffaf renk" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca pastello "bulamaç, bulama boya" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince pastellus sözcüğünden evrilmiştir. Geç Latince sözcük Geç Latince pasta "bulamaç" sözcüğünün küçültme halidir.

pastırma
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: [ Danişmend-Name, 1360]
eşek χıyarı, doŋuz basdurması, bişmiş bakla Türkiye Türkçesi: [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1683 yılından önce]
dükkānların kimyonlu pasdırmalarıyla zeyn idüp

Köken

Türkiye Türkçesi bastırma "bastırılarak kurutulmuş et" sözcüğünden evrilmiştir.

Daha fazla bilgi için bas- maddesine bakınız.

Ek açıklama

Rusça bastırma ve Romence pastramă biçimleri Türkçe bastırma'dan alınmıştır. Yidişçe pastrami Romenceden alınmıştır.

Benzer sözcükler

pastırma yazı


01.06.2015
pastil

Fransızca pastille "ağızda eriyen tablet" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca pastillo "baklava şeklinde kesilen şekerleme, lokum" sözcüğünden alıntıdır.

pastiş

Fransızca pastiche "bulamaç, farklı stilleri karıştırarak yapılan sanat eseri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca pasticcio "bulamaç" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca aynı anlama gelen pasta sözcüğünden türetilmiştir.

pastoral

Fransızca pastoral "çobanlığa ilişkin, kırsal" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen pastoralis sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince pastōr "çoban" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

pastör

Fransızca pasteur veya İngilizce pastor "1. çoban, 2. Protestan vaizi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince pastor "çoban" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince pascere "(hayvan) beslemek" fiilinden +(t)or ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peh₂- (*pā-) "beslemek" biçiminden evrilmiştir.

pastörize

Fransızca pasteuriser "yüksek ısı vererek sütteki mikropları öldürmek" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Louis Pasteur "Fransız bilim adamı (1822-1895)" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.