parlamento

park

Fransızca parc "büyük ve gösterişli bahçe" veya İngilizce park "1. av alanı, koru [esk.], 2. büyük ve gösterişli bahçe" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski İngilizce parrock "çayırlık, mera" sözcüğünden evrilmiştir. Eski İngilizce sözcük Germence biçiminden evrilmiştir.

parka

İngilizce parka "Eskimo ve Aleutlara özgü hayvan postu ceket, anorak" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Aleut Adaları dillerinden Nenets dilinde parkha "hayvan postu" sözcüğünden alıntıdır.

parke

Fransızca parquet "1. küçük park, 2. formel bahçe, 3. formel bahçe tasarımına benzetilmiş ahşap zemin [18. yy], 4. geçmeli tahtadan yer döşemesi [19. yy]" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca parc "büyük bahçe" sözcüğünün küçültme halidir.

parkur

Fransızca parcours "koşu güzergâhı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen percursus sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince percurrere "baştan başa koşarak geçmek" fiilinden +()t° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince currere, curs- "koşmak" fiilinden per+1 önekiyle türetilmiştir.

parla|mak

par veya parıl "ışıldama ifade eden söz" ses yansımalı sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +(g)A- ekiyle türetilmiştir.

parlamento
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Yirmisekiz Mehmet Çelebi, Paris Sefaretnamesi, 1722]
bu şehirde dahı parlement vardır; parlement erkânı geldiler ammā prezidant gelmedi. [ Takvim-i Vekayi - gazete, 1835]
parlamento tabir olunur meclis-i umumi parlamenter [ Mehmed Bahaeddin (Toven), Yeni Türkçe Lugat, 1924]
parlamenter: Parlamentoya mensup olan.

Köken

Fransızca parlement "1. şura, meşveret, 2. meclis" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca parler "konuşmak" fiilinden +ment° ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için parola maddesine bakınız.

Ek açıklama

İtalyanca değildir. Yirmisekiz Mehmet Çelebi sefaretnamesinde (1722) Fransa'da görülüp aktarıldığı görülür. Fransızca çift sessiz ile biten eril sözcüklere Türkçede +o eklenmesi 19. yy sonlarına dek tipik uygulamadır.

Benzer sözcükler

parlamentarizm, parlamenter, parlemento


17.08.2017
parmak

Orta Türkçe barmak "parmak" sözcüğünden evrilmiştir. Türkçe sözcük Eski Türkçe bar- "gitmek" fiilinden Türkiye Türkçesinde +(A)mAk ekiyle türetilmi olabilir; ancak bu kesin değildir.

parmezan

Fransızca parmésan "İtalya'ya özgü bir tür peynir" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca parmiggiano "Parma'lı, Parma'ya ait" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Parma "Kuzey İtalya'da bir kent" özel adından türetilmiştir.

parodi

Fransızca parodie "taklide dayalı güldürü" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca parōidía παρῳδία z "bir şarkıya nazire olarak söylenen gülünç şarkı" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca ōidḗ ᾠδή z "şarkı" sözcüğünden para+1 önekiyle türetilmiştir.

parola

Fransızca parole "söz" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince parabola "simge, mesel, vecize, anlamlı söz" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca parabolḗ παραβολή z "karşılaştırma, kıyas, vecize" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca parabállō παραβάλλω z "1. yana atmak, 2. yanyana koymak, karşılaştırmak" fiilinden türetilmiştir. Yunanca fiil Eski Yunanca bállō, bol- βάλλω, βολ- z "atmak" fiilinden para+1 önekiyle türetilmiştir.

parpulla|mak

Türkiye Türkçesi parpul "kuduz, çırpınma" sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lA- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.