panayır

pampa

İspanyolca pampa "Güney Amerika'da ağaçsız büyük ova" sözcüğünden alıntıdır. İspanyolca sözcük Quechua (İnka) dilinde bamba "ova" sözcüğünden alıntıdır.

pamuk

Orta Farsça pambak veya pambuk "1. ipek böceği veya pamuk kozası, 2. pamuk" sözcüğünden alıntıdır. Orta Farsça sözcük Eski Yunanca bombúks βομβύξ/παμβάξ z "koza" sözcüğü ile eş kökenlidir.

pan(to)+

Fransızca ve İngilizce pan+ veya panto+ "[bileşik adlarda] tüm, hep, her" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca aynı anlama gelen pâs, pant- πᾶς, παντ- z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *peh₂nts (*pānts) biçiminden evrilmiştir.

panadura

İtalyanca pomodoro "«altın elma», domates" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca pomo "elma" (NOT: Bu sözcük Latince aynı anlama gelen pomum sözcüğünden evrilmiştir. ) ve İtalyanca oro "altın" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: İtalyanca sözcük Latince aynı anlama gelen aurum sözcüğünden evrilmiştir. )

panama

İngilizce panama hat "Güney Amerika'da yetişen bir bitkinin lifinden örülmüş hafif şapka" deyiminden alıntıdır. İngilizce deyim Panama "Orta Amerika'da bir ülke" özel adından türetilmiştir.

panayır
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Neşrî, Kitab-ı Cihannümâ, 1492]
Ermenāk kāfirleri dahi panayır itmeğe çıkdılar. [ Evliya Çelebi, Seyahatname, 1683 yılından önce]
Bu şehrde yılda bir kerre azīm panayur yaˁnī bāzār durup kırk gün kırk géce Hind u Sind u Arab u Acem bāzergānları

Köken

Yeni Yunanca panegýrion πανεγύριον z "festival, fuar" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca panēgýris πανηγύρις z "kurultay, büyük toplantı, festival" sözcüğünden evrilmiştir. (Kaynak: Liddell & Scott, A Greek-English Lexicon sf. 1297) Bu sözcük Eski Yunanca pan- πᾶς, παν(τ)- z "tüm" ve Eski Yunanca ágyris veya agorá άγυρις/αγορά z "toplanma, kalabalık," sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için pan(to)+, agora maddelerine bakınız.

Ek açıklama

Evliya Çelebi Rumeli illerine özgü bir terim olarak sunar.


07.04.2019
pancar

Ermenice pançar բանջար z "yaprak, özellikle pancar yaprağı" sözcüğünden alıntıdır.

panç

İngilizce punch "1. zımba, argoda yumruk, 2. bir tür alkollü içki" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce puncheon "dövme veya delme aleti, zımba" sözcüğü ile eş kökenlidir. (Kaynak: OED s. punch, pounce) Bu sözcük Eski Fransızca aynı anlama gelen poinçon sözcüğünden alıntıdır. Eski Fransızca sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *punctiō biçiminden evrilmiştir. Geç Latince biçim Latince pungere "delmek" fiilinden +()tion ekiyle türetilmiştir.

panda

Fransızca ve İngilizce panda "Güney ve Doğu Asya'ya özgü iki memeli türünün adı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1824 F. Cuvier, Fr. doğabilimci.) Fransızca sözcük Nepalce bir sözcükten alıntıdır.

pandantif

Fransızca pendentif "1. büyük tek mücevherli gerdanlık, 2. bir kubbeyi destekleyen asılı üçgen şeklinde alan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen pendentivus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince pendēre "sarkmak, asılmak" fiilinden +()tiv° ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *(s)pen-d- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)penh₁- (*(s)pen-) "sarkmak, asmak/asılmak" kökünden türetilmiştir.

pandik

Yeni Yunanca pendíko(n) πεντίκο z "beşli, (mec.) el" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca pénte πέντε z "beş" sözcüğünden +ik° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *pénkʷe biçiminden evrilmiştir.