paluze

palladyum

Yeni Latince palladium "bir element" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1804 William Hyde Wollaston (1766-1828), İng. kimyacı.) Latince sözcük Pallas "1802'de keşfedilen bir asteroid" özel adından +ium ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca pallas παλλας z "1. genç kız, bakire, 2. tanrıça Athena'nın lakabı" sözcüğünden alıntıdır.

palmiye

Fransızca palmier "hurma veya hindistan cevizi ağacı" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Latince palma "el ayası, (mec.) hurma yaprağı" sözcüğünden türetilmiştir.

palpasyon

Fransızca palpation "(tıpta) elle vurarak muayene etme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince palpatio "el ayası ile dokunma, cess" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince palpare "okşamak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir.

palpitasyon

Fransızca palpitation "kalp çarpıntısı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince palpitatio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince palpitare "hızla ve hafifçe vurmak, patpatlamak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince palpare "elle hafifçe vurmak" fiilinin isimden türetilmiş fiilidir.

palto

Fransızca paletot sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski İngilizce paltock "bir tür kısa palto" sözcüğünden evrilmiştir.

paluze
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Erzurumlu Darir, Kıssa-i Yusuf terc., 1377 yılından önce]
χōş ḥarīrler mālik aŋa geydürür / pālūẕe helvā küliçe yidürür

Köken

Farsça pālūde پالوده z "süzülmüş şey, pelte, jöle" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Farsça sözcük Farsça pālūdan, pālā- پالودن, پالا z "süzmek" fiilinden +a ekiyle türetilmiştir.) Bu sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen pālūdag sözcüğünden evrilmiştir.

Ek açıklama

/d/ > /ḏ/ > /z/ evrimi hem Farsçada hem erken Türkiye Türkçesinde tipiktir.

Bu maddeye gönderenler

pelte


14.11.2019
palyaço

İtalyanca pagliaccio "bostan korkuluğu [esk.], soytarı" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince palliatus "pelerinli, cübbeli" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince pallium "eski Roma'da üst giysi, cübbe" sözcüğünden +()t° ekiyle türetilmiştir.

palyatif

Fransızca palliatif "yumuşatıcı, örtücü, asıl sorunu gizleyerek geçici çözüm sağlayan" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince palliare "pelerin giydirmek, üstünü örtmek" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince pallium "pelerin" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

pampa

İspanyolca pampa "Güney Amerika'da ağaçsız büyük ova" sözcüğünden alıntıdır. İspanyolca sözcük Quechua (İnka) dilinde bamba "ova" sözcüğünden alıntıdır.

pamuk

Orta Farsça pambak veya pambuk "1. ipek böceği veya pamuk kozası, 2. pamuk" sözcüğünden alıntıdır. Orta Farsça sözcük Eski Yunanca bombúks βομβύξ/παμβάξ z "koza" sözcüğü ile eş kökenlidir.

pan(to)+

Fransızca ve İngilizce pan+ veya panto+ "[bileşik adlarda] tüm, hep, her" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca aynı anlama gelen pâs, pant- πᾶς, παντ- z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *peh₂nts (*pānts) biçiminden evrilmiştir.