paşa

pastil

Fransızca pastille "ağızda eriyen tablet" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca pastillo "baklava şeklinde kesilen şekerleme, lokum" sözcüğünden alıntıdır.

pastiş

Fransızca pastiche "bulamaç, farklı stilleri karıştırarak yapılan sanat eseri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca pasticcio "bulamaç" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük İtalyanca aynı anlama gelen pasta sözcüğünden türetilmiştir.

pastoral

Fransızca pastoral "çobanlığa ilişkin, kırsal" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen pastoralis sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince pastōr "çoban" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir.

pastör

Fransızca pasteur veya İngilizce pastor "1. çoban, 2. Protestan vaizi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince pastor "çoban" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince pascere "(hayvan) beslemek" fiilinden +()tor ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *peh₂- (*pā-) "beslemek" biçiminden evrilmiştir.

pastörize

Fransızca pasteuriser "yüksek ısı vererek sütteki mikropları öldürmek" fiilinden alıntıdır. Fransızca fiil Louis Pasteur "Fransız bilim adamı (1822-1895)" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

paşa
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"rab, hükümdar" [ Sultan Veled, Divan, 1320 yılından önce]
paşazade "paşa oğlu" [ Fatih Sultan Mehmed, Kanunname-i Al-i Osman, 1481 yılından önce]
Ve monlazadelere ve paşazādelere

Köken

Farsça pādişāh "hükümdar" sözcüğünden evrilmiş olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için padişah maddesine bakınız.

Ek açıklama

Anadolu Selçukluları döneminde (13. yy) türemiş saygı unvanıdır. İslam Ansiklopedisi'ndeki makalesinde J. Deny pādişāh sözcüğünden evrildiğini savunur. ▪ Şemseddin Sami, Kamus-ı Türki sf. baş ağa iştikakını önerir. Türkiye Türkçesi beşe = Farsça beççe "erkek evlat" sözcüğüne bağlanması anlam açısından güçtür.

Benzer sözcükler

paşa baba, paşa çayı, paşa kapısı, paşalık, paşazade


29.05.2019
paşmina

İngilizce pashmina "bir tür ince yünlü kumaş" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Farsça paşmīne پشمينه z "her çeşit yünlü" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Farsça ve Orta Farsça paşm پشم z "yün" sözcüğünden +īn ekiyle türetilmiştir.

pat(o)+

Fransızca ve İngilizce patho+ "[bileşik adlarda] acı veya hastalık" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca páthos πάθος z "duygu, özellikle acı veya acıma duygusu" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca pásχō πάσχω, παθ- z "hissetmek, acı duymak" fiilinin fiilden türetilmiş isimidir. Yunanca fiil Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷn̥dʰ- biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *kʷendʰ- "acı çekmek" kökünden türetilmiştir.

pat1

"yassı şeyle vurma sesi, patlama sesi" Ses yansımalı sözcüktür.

pat2

Bu sözcüğün kökeni belirsizdir.

pat3

Fransızca pat "satrançta beraberlik" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca patta veya patto "1. anlaşma, ittifak, 2. oyunda beraberlik" sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Latince pactum "anlaşma" sözcüğünden evrilmiştir.