ortostat

ortanca2

Fransızca hortensia "bir süs çiçeği" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: Theodore Commerson, Fr. botanikçi (1727-1773).) Fransızca sözcük Hortense Lepaute "Commerson'un arkadaşı olan bir kadın" özel adından türetilmiştir.

ortay

Türkiye Türkçesi orta sözcüğünden Yeni Türkçe +(g)Ay ekiyle türetilmiştir.

ortodoks

Yeni Yunanca orthódoksos ορθόδοξος z "1. doğru mezhep sahibi, doğru öğretiye uygun, 2. Rum kilisesine verilen bir unvan" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yeni Yunanca ve Eski Yunanca orthós ορθός z "doğru, dik" ve Yeni Yunanca ve Eski Yunanca dóksa δόξα z "görüş, doktrin, mezhep, öğreti" sözcüklerinin bileşiğidir.

ortodonti

Fransızca orthodontie "diş düzeltme mesleği" sözcüğünden alıntıdır.

ortopedi

Fransızca orthopédie "kemik ve kas deformasyonlarını düzeltme yöntemi (özellikle çocuk ve ergenlerde)" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca orthós ορθός z "düzgün, doğru" ve Eski Yunanca paideía παιδεία z "eğitim, çocuk yetiştirme" sözcüklerinin bileşiğidir.

ortostat
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"(tıpta) ayağa kalkma" [ Milliyet - gazete, 1953]
Üçüncü bir şekil de ortostatik tabir edilen [ayağa kalkma halinde] hasıl olan tansiyon düşüklüğüdür "(arkeolojide) dikme" [ Milliyet - gazete, 2007]
kazı çalışmaları sırasında ortaya çıkan Kabartmalı Ortostat'taki gitar tasviri

Köken

İngilizce orthostat "1. ayakta durma, 2. dikme, dikilitaş" sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük Eski Yunanca aynı anlama gelen orthostátēs ὀρθοστάτης z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca orthós "doğru, dik" ve Eski Yunanca stātós στατός z "duran, durdurulmuş" sözcüklerinin bileşiğidir.

Daha fazla bilgi için ort(o)+, statik maddelerine bakınız.


05.01.2016
oruç

Soğdca yazılı örneği bulunmayan *rōçag "oruç tutma" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Soğdca sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen rōzag sözcüğü ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Soğdca rōç "gün" sözcüğünden türetilmiştir.

orun

Eski Türkçe oron veya orun "makam, taht" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Moğolca aynı anlama gelen orun sözcüğü ile eş kökenlidir.

oryantal

Fransızca oriental "doğuya ait, doğulu" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca orient "doğu" sözcüğünden +al° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince aynı anlama gelen oriens sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Latince oriri "(güneş) doğmak" sözcüğünden +ent° ekiyle türetilmiştir.

oryantasyon

Fransızca orientation "yönelme, yön belirleme, psikolojide kişinin yerini ve çevresini bilmesi" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca orienter "1. doğuya yönelmek [esk.], 2. yönelmek, yön belirlemek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca orient "doğu" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

osilasyon

Fransızca ve İngilizce oscillation "dalgalanma, salınma" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen oscillare fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince oscillum "rüzgârda salınması için ağaç dallarına asılan uğur, salıncak" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.