ortam

orsa

İtalyanca orza "kaldır!" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük İtalyanca orziare "kaldırmak (gemici dili)" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Geç Latince ortiare fiilinden evrilmiştir. Geç Latince fiil Latince oriri, ort- "kalkmak" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

ort(o)+

Fransızca ve İngilizce ortho+ "[bileşik adlarda] düz, doğru" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca aynı anlama gelen orthós ορθός z sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *h₃erdʰ- (*ordʰ-) "dik, düz" biçiminden evrilmiştir.

orta

Eski Türkçe ortu "merkez(de), orta(da)" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe or- "kesmek" fiilinden türetilmiştir.

ortaç

Türkiye Türkçesi orta sözcüğünden Yeni Türkçe +(g)Aç ekiyle türetilmiştir.

ortak

Eski Türkçe ortuk "ortak" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe yazılı örneği bulunmayan *ort- fiilinden Eski Türkçe +Uk ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Türkçe or- "kesmek, pay etmek" fiilinden Eski Türkçe +It- ekiyle türetilmiştir.

ortam
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Yeni Türkçe: [ TDK, Türkçe Sözlük, 2. Baskı, 1955]
ortam: Çevredeki şartlar, özellikle psikolojik şartlar.

Köken

Türkiye Türkçesi orta sözcüğünden Yeni Türkçe +Im ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için orta maddesine bakınız.

Ek açıklama

Ada eklenen +Im ekinin işlevi belirsizdir.


30.09.2014
ortanca1

Türkiye Türkçesi orta sözcüğünden türetilmiştir.

ortanca2

Fransızca hortensia "bir süs çiçeği" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: Theodore Commerson, Fr. botanikçi (1727-1773).) Fransızca sözcük Hortense Lepaute "Commerson'un arkadaşı olan bir kadın" özel adından türetilmiştir.

ortay

Türkiye Türkçesi orta sözcüğünden Yeni Türkçe +(g)Ay ekiyle türetilmiştir.

ortodoks

Yeni Yunanca orthódoksos ορθόδοξος z "1. doğru mezhep sahibi, doğru öğretiye uygun, 2. Rum kilisesine verilen bir unvan" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Yeni Yunanca ve Eski Yunanca orthós ορθός z "doğru, dik" ve Yeni Yunanca ve Eski Yunanca dóksa δόξα z "görüş, doktrin, mezhep, öğreti" sözcüklerinin bileşiğidir.

ortodonti

Fransızca orthodontie "diş düzeltme mesleği" sözcüğünden alıntıdır.