ordinaryüs

oralet

Oralet "Eczacıbaşı Holding'e ait meşrubat konsantresi markası" ticari markasından alıntıdır. (İlk kullanımı: 1962)

oran

Eski Türkçe orum "kesim, tutam" sözcüğü ile eş kökenlidir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe or- "kesmek" fiilinden türetilmiştir.

orangutan

Fransızca orangoutan "Malaya ve Sumatra bölgesine mahsus bir tür maymun" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Malayca orang utan "orman adamı" deyiminden alıntıdır.

orantı

Türkiye Türkçesi oran sözcüğünden Yeni Türkçe +(In)tI ekiyle türetilmiştir.

oratoryo

İtalyanca oratorio "1. dua yeri, şapel, 2. dini içerikli koral yapıt" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Geç Latince oratorium "dua yeri" sözcüğünden evrilmiştir. Bu sözcük Latince orare "konuşmak, dil dökmek, dua etmek" fiilinden +(t)orium ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince os, or- "ağız" sözcüğünden türetilmiştir.

ordinaryüs
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"bir akademik ünvan" [ Cumhuriyet - gazete, 1933]
Adliye Vekili Saracoğlu Şükrü Bey dün sabah Ordinaryus [profesör] doktor Akil Muhtar Bey tarafından muayene edilmiştir.

Köken

Yeni Latince professor ordinarius "(Alman üniversitelerinde) nizami profesör" deyiminden alıntıdır. Latince deyim Latince ordinarius "nizami, usule uygun" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince ordo, ordin- "düzen, nizam, tertip, rütbe" sözcüğünden +ari° ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için ordino maddesine bakınız.

Ek açıklama

Alman sisteminde professor extraordinarius "dışarıdan atanmış profesör" zıddı olan unvan 1933 üniversite reformu münasebetiyle Türkçeye aktarılmıştır.


09.12.2015
ordinasyon

Fransızca ve İngilizce ordination "1. düzenleme, düzene sokma veya girme, 2. rahiplik mesleğine kabul edilme" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen ordinatio sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince ordinare "düzenlemek" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince ordo "düzen, nizam" sözcüğünün isimden türetilmiş fiilidir.

ordino

İtalyanca ordine "1. düzen, nizam, 2. emir, ödeme emri" sözcüğünden alıntıdır. İtalyanca sözcük Latince aynı anlama gelen ordo, ordin- sözcüğünden evrilmiştir.

ordonat

Türkiye Türkçesi ordu donatım deyiminden türetilmiştir.

ordövr

Fransızca hors d'oeuvre "ana yemek harici yenenler" deyiminden alıntıdır. Fransızca deyim Fransızca hors "dış, dışarı" ve Fransızca oeuvre "iş, eser" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Fransızca sözcük Latince aynı anlama gelen opus, oper- sözcüğünden evrilmiştir. )

ordu

Eski Türkçe ordū veya ordo "karargah, saray" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Moğolca aynı anlama gelen ordu sözcüğü ile eş kökenlidir.