objektif

oba

Moğolca obuga(n) "1. yığın, küme, 2. göçebe kampı" sözcüğünden alıntıdır. Moğolca sözcük Moğolca obuy- "toplanmak, top ve tümsek olmak" sözcüğünden türetilmiştir.

obelisk

Fransızca obélisque "dikilitaş" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca obelískos ὀβελίσκος z "1. küçük şiş, iğne, 2. ucu sivri sütun" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca obelós ὀβελός z "şiş, mil" sözcüğünün küçültme halidir.

oberj

Fransızca auberge "pansiyon, yolcular için yeme ve barınma yeri" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Provansal dilinde aynı anlama gelen alberga sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Geç Latince yazılı örneği bulunmayan *haribergo biçiminden alıntıdır. Geç Latince biçim Germence yazılı örneği bulunmayan *hēri-bergōn "asker-barındırma" biçiminden alıntıdır.

obez

Fransızca obése veya İngilizce obese "aşırı şişman" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince obesus sözcüğünden türetilmiştir. Latince sözcük Latince yazılı örneği bulunmayan *obedere "aşırı yemek" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatııdır. Latince fiil Latince edere, es- "yemek" fiilinden ob+ önekiyle türetilmiştir. Latince fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *h₁éd- (*éd-) kökünden evrilmiştir.

obje

Fransızca objet "nesne" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince obiectum "gramerde eylemin nesnesi" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince obiicere "yoluna veya karşısına veya önüne çıkmak, arz olunmak" fiilinin geçmiş zaman fiil-sıfatı nötrüdür. Latince fiil Latince iacere, iact- "atmak" fiilinden ob+ önekiyle türetilmiştir.

objektif
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"... fotoğraf makinesinin nesneye dönük merceği" [ Ali Seydi, Lisan-ı Osmanide Müstamel Lugat-i Ecnebiye, 1911]
objektif: bir fotoğraf takımının adeseyi havi kısmı "nesnel" [ Ziya Gökalp, , 1923]
Objektif usulde yazılmış, şe'niyete müstenit ilk iktisadiyat kitabı budur.

Köken

Fransızca objectif "nesneye ilişkin, nesnel" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Geç Latince aynı anlama gelen obiectivus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Latince obiicere "karşı durmak, yoluna çıkmak" fiilinden +(t)iv° ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için obje maddesine bakınız.

Benzer sözcükler

objektivite, objektivizm


08.08.2020
obruk

Türkiye Türkçesi oprul- "çökmek, çukurlaşmak" fiilinden Türkiye Türkçesinde +Uk ekiyle türetilmiştir. Türkçe fiil Eski Türkçe oprı "çukur, oyuk" sözcüğü ile eş kökenlidir.

obsesyon

Fransızca obsession "1. kuşatma [esk.], 2. cinler veya şeytanlar tarafından kuşatılmış olma hali [esk.], 3. psikolojide saplantı, sabit fikir" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince obsidere "kuşatmak" fiilinden +(t)ion ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Latince sedere, sess- "oturmak" fiilinden ob+ önekiyle türetilmiştir.

obsidyen

Fransızca obsidienne "bir tür volkanik kayaç" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince obsianus veya obsidianus sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Obsius "Plinius'a göre bu taşı Etiyopya'da keşfeden kişi" özel adından +an° ekiyle türetilmiştir.

obskürantizm

Fransızca obscurantisme "bilgi ve eleştirel düşüncenin yayılmasına karşı olan bakış açısı, aydınlanmacılığın zıddı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Fransızca obscurant "karartıcı" sözcüğünden +ism° ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Fransızca obscure "karanlık" sözcüğünden +ent° ekiyle türetilmiştir. Fransızca sözcük Latince obscurus "örtülü, karanlık" sözcüğünden alıntıdır. Latince sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)kuH-ro- (*(s)kū-ro-) biçiminden ob+ önekiyle türetilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)kewH- (*(s)kew-) "örtmek, saklamak" kökünden türetilmiştir.

obstetrik

Fransızca obstétrique "tıpta hamilelik ve doğum uzmanlığı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Latince obstetrix "«önleyici kadın», ebe" sözcüğünden türetilmiştir. Bu sözcük Latince obstare "önlemek" fiilinden +(t)rix ekiyle türetilmiştir. Latince fiil Latince stare, stat- "durmak" fiilinden ob+ önekiyle türetilmiştir.