nicelik

nezih

Arapça nzh kökünden gelen nazīh نزه/نزيه z "arınmış, günahtan ve kirden uzak duran" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça naziha نزه z "arındı" fiilinin faˁīl vezninde sıfatıdır.

nezir

Arapça nḏr kökünden gelen naḏr نَذْر z "adama, adak" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça naḏara نَذَرَ z "adadı (özellikle Allah'a)" fiilinin faˁl vezninde masdarıdır.

nezle

Arapça nzl kökünden gelen nuzla(t) نزلة z "halsizlik, hastalık, inme" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nazala نزل z "indi" fiilinin fuˁla(t) vezninde ismi merresidir.

nısıf

Arapça nṣf kökünden gelen niṣf نصف z "yarı, yarım" sözcüğünden alıntıdır.

nice

Eski Türkçe neçe "ne kadar" sözcüğünden evrilmiştir. Eski Türkçe sözcük Eski Türkçe ne sözcüğünden Eski Türkçe +çA2 ekiyle türetilmiştir.

nicelik
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

Türkiye Türkçesi: "çokluk, miktar" [ Gülşehri, Mantıku't-Tayr, 1317]
ömrimüŋ niceligin çün bilesüŋ / sen katımda dünki bir ṭıfl olasuŋ Türkiye Türkçesi: [ Mercimek Ahmed, Kâbusname terc., 1432]
çünki ˁilmi artuğ oldı her nesnenüŋ niteliğin ve niceliğin bildi Yeni Türkçe: [ Osmanlıcadan Türkçeye Cep Kılavuzu, 1935]
nicelik = Mikdar, kemiyet

Köken

Türkiye Türkçesi nice sözcüğünden Türkiye Türkçesinde +lIk ekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için nice maddesine bakınız.

Ek açıklama

TTü marjinal bir sözcük iken Dil Devrimi döneminde yazı diline eklenmiştir.

Benzer sözcükler

niceliksel


19.08.2015
nick

İngilizce nick sözcüğünden alıntıdır. İngilizce sözcük İngilizce nickname "takma ad, lakap" sözcüğünün kısaltmasıdır. Bu sözcük İngilizce eke-name "ikinci ad, ek isim, takma ad, lakap" sözcüğünden evrilmiştir. İngilizce sözcük İngilizce eke "de, dahi (edat), ek, ilave (ad)" ve İngilizce name "isim" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: İngilizce sözcük Germence aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *namn biçiminden evrilmiştir. )

niçin
nida

Arapça ndy kökünden gelen nidāˀ ندَى z "ses, bağırış" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nadā ندا z "seslendi, bağırdı" fiilinin fiˁāl vezninde masdarıdır.

nifak

Arapça nfḳ kökünden gelen nifāḳ نِفَاق z "1. İslam cemaati içinde ikilik çıkarma, 2. genelde bölücülük, hizipçilik" sözcüğünden alıntıdır. (NOT: Arapça sözcük Arapça nafaḳa نَفَقَ z "çıktı, çıkardı" fiili ile eş kökenlidir. ) Bu sözcük Aramice/Süryanice npḳ kökünden gelen nəphaḳ נְפַק z "1. çıkma, 2. insan vücudunda çıkan ur veya tümör, dışkı" sözcüğünden alıntıdır.

nigâr

Farsça nigār نگار z "görüntü, resim, idol, put" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça nigāştan, nigār- نگاشتن, نگار z "resmetmek" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde yazılı örneği bulunmayan *ni-kāra- "işlemek, zaptetmek" fiili ile eş kökenlidir. Avestaca fiil Avesta (Zend) dilinde kərəta-, kār- "yapmak, etmek" fiilinden ni+ önekiyle türetilmiştir.