nevir

neva

Farsça navā نَوا z "melodi, nağme, armoni, (mec.) düzen" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Avesta (Zend) dilinde aynı anlama gelen nivag sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Avesta (Zend) dilinde vak-, vaç- "seslenmek, söylemek" fiilinden ni+ önekiyle türetilmiştir. Avestaca fiil Hintavrupa Anadilinde aynı anlama gelen yazılı örneği bulunmayan *wekʷ- biçiminden evrilmiştir.

nevale

Arapça nwl kökünden gelen nawāla(t) نَوَالة z "ihsan, harçlık, yolluk" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nāla نَالَ z "verdi, sundu, ihsan etti" fiilinin faˁāla(t) vezninde ismi merresidir.

nevazil

Arapça nzl kökünden gelen nawāzil نوازل z "başa gelen talihsizlikler" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nāzila(t) نازلة z "«inen şey», kaderin sillesi, bela, felaket" sözcüğünün fawāˁil vezninde çoğuludur.

nevbahar

Farsça navbahār نوبهار z "ilkbahar" sözcüğünden alıntıdır.

nevi

Arapça nwˁ kökünden gelen nawˁ نوع z "cins, çeşit" sözcüğünden alıntıdır.

nevir
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ TDK, Türkçe Sözlük, 1. Baskı, 1945]
nevir: Yüzün rengi, bet, beniz. Nevri dönmek: Belli etmemeğe çalıştığı bir öfkeye kapıldığı yüzünden anlaşılmak.

Köken

Arapça nūr نُور z "aydınlık, ışık" sözcüğünden alıntı olabilir; ancak bu kesin değildir.

Daha fazla bilgi için nur maddesine bakınız.

Ek açıklama

Arapça nawr "ağaç çiçekleri, çiçeklenme" sözcüğüyle birleştirilmesi güçtür. Muhtemelen nur sözcüğünün halk ağızlarındaki bir telaffuzundan 1920'li yıllarda yazı diline aktarılmıştır.


09.09.2015
nevmit

Farsça nawmīd veya na-umīd نَوْمِيد z "umutsuz" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça umīd اوميد z "umut" sözcüğünden evrilmiştir.

nevr(o)+

Fransızca ve İngilizce neuro+ "[bileşik adlarda] sinir" parçacığından alıntıdır. Fransızca parçacık Eski Yunanca neúron νεύρον z "sinir" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)nḗh₁wr̥ (*(s)nḗwr̥) "sinir, kas kirişi" biçiminden evrilmiştir. Bu biçim Hintavrupa Anadilinde yazılı örneği bulunmayan *(s)neh₁- (*(s)nē-) "sinir, kas lifi" kökünden türetilmiştir.

nevralji

Fransızca neuralgie "sinir ağrısı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca néuron νέυρον z "sinir" ve Eski Yunanca álgos άλγος z "acı" sözcüklerinin bileşiğidir.

nevrasteni

Fransızca nevrasthénie "sinir zayıflığı" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca néuron νέυρον z "sinir" ve Eski Yunanca asthéneia ασθένεια z "güçsüzlük, zaaf" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Yunanca sözcük Eski Yunanca asthenḗs ασθενής z "güçsüz, zayıf" sözcüğünden +ia ekiyle türetilmiştir. Yunanca sözcük Eski Yunanca sthénō σθένω z "güçlü olmak" fiilinden a(n)+ önekiyle türetilmiştir.)

nevresim

Farsça nav-rasm نو رسم z "yeni usul, yeni tip, yeni moda" sözcüğünden alıntıdır.