nane

namütenahi

Farsça نا z "değil" ve Arapça nhw kökünden gelen mutanāhi متناهٍ z "sona eren, sonlu" sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: Bu sözcük Arapça nahā نها z "sona erdi, vardı" fiilinin mutafāˁil vezninde (VI) etken fiil sıfatııdır. )

namzet

Farsça nāmzad نامزد z "1. sözlü, nişanlı, 2. bir göreve atanan kimse" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça nām نام z "ad" ve Farsça zad زد z "vuran, vurma" sözcüklerinin bileşiğidir.

nan

Farsça nān نان z "ekmek" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Orta Farsça aynı anlama gelen nān sözcüğünden evrilmiştir.

nan(o)+

İngilizce nano+ "[bileşik adlarda] 1. bir birimin milyarda biri, 2. aşırı derecede küçük" parçacığından alıntıdır. İngilizce parçacık Latince nanus "cüce" sözcüğünden alıntıdır.

nanay

Roma dilinde (Çingenece) nanay "yoktur" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Roma dilinde (Çingenece) nan "değil" ve Roma dilinde (Çingenece) ay "-dir" sözcüklerinin bileşiğidir.

nane
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

[ Codex Cumanicus, 1303]
menta - Fa: nana [ Yadigâr-ı İbni Şerif, 1421? yılından önce]
zerdālū ve kuru naˁnaˁ yimek ve şarāb-ı reyhānī içmekdir [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
bak şunun yediği naneye نانه (...) nane molla [ Sait Faik Abasıyanık, , 1936]
böyle bir muhitte bir nane şekercinin kısa pantolonla gezmesi

Köken

Arapça nˁnˁ kökünden gelen naˁnāˁ نعناع z "nane bitkisi, mentha" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice aynı anlama gelen nānˁā ננעא z sözcüğü ile eş kökenlidir.

Ek açıklama

Türkçe karşılığı yarpız/yarpuz 'dur. • Nane yemek ve nane molla deyimlerinde muhtemelen afyon veya esrar kastedilmiştir.

Benzer sözcükler

nane limon, nane molla, nane şekeri, naneleşmek


13.04.2015
nanik

Fransızca la nique "parmağı buruna götürerek yapılan alay hareketi" sözcüğünden alıntıdır.

nankör

Farsça nānkūr نان كور z "küfran-ı nimet eden" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça nān نان z "ekmek" ve Farsça kūr كور z "görmez" sözcüklerinin bileşiğidir.

napalm

İngilizce napalm "jöleleştirilmiş patlayıcı sıvıların genel adı" sözcüğünden alıntıdır. (İlk kullanımı: 1944 Louis Fieser, Amer. kimyacı.) İngilizce sözcük İngilizce naphthenic acid (NOT: Bu sözcük Latince naphtha "neft" sözcüğünden türetilmiştir. ) ve İngilizce palmitic acid sözcüklerinin bileşiğidir. (NOT: İngilizce deyim Latince palma "palmiye" sözcüğünden türetilmiştir. )

napoliten

Fransızca napolitain "Napoli'li, Napoli'ye ait" sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük İtalyanca Napoli "İtalya'da bir kent" özel adından +(g)An- ekiyle türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca neápolis νεάπολις z "yeni kent" sözcüğünden alıntıdır.

nar1

Farsça ve Orta Farsça nār veya anār نار/أنار z "nar ağacı ve meyvası" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Hititçe aynı anlama gelen nurati- veya nuúrma- sözcüğü ile eş kökenlidir. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen nurmû sözcüğü ile eş kökenlidir.