nadide

nacak

Farsça nāçaχ veya nacaχ ناچخ/نجخ z "balta, ucu çatallı mızrak" sözcüğünden alıntıdır.

naçar

Farsça nāçār ناچار z "çaresiz" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça çār چار z "çare" sözcüğünden nā+ önekiyle türetilmiştir.

naçiz

Farsça nāçīz ناچيز z "hiçbir şey" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça çīz چيز z "şey" sözcüğünden nā+ önekiyle türetilmiştir.

nadan

Farsça nādān نادان z "cahil, bilmez" fiilinden alıntıdır. Farsça fiil Farsça dān2 دان z "bilen" sözcüğünden nā+ önekiyle türetilmiştir.

nadas

Yunanca neatós νεατός z "tarlanın yenilenmesi için bir süre boş bırakma, nadas" sözcüğünden alıntıdır. Yunanca sözcük Eski Yunanca neáō νεάω z "yenilemek, nadas bırakmak" fiilinden türetilmiştir. Bu sözcük Eski Yunanca néos νέος z "yeni" sözcüğünden türetilmiştir.

nadide
Tarihçe (tespit edilen en eski Türkçe kaynak ve diğer örnekler)

"görmemiş" [ Meninski, Thesaurus, 1680]
bizüm pādişāhümüz nādīde ve nevresīde pādişāh degüldür [görmemiş, yeni yetme padişah değildir] "görülmemiş" [ Ahmed Vefik Paşa, Lehce-ı Osmani, 1876]
nādīde: Misilsiz, tuhaf.

Köken

Farsça nādīde ناديده z "görmemiş, görmez" sözcüğünden alıntıdır. Farsça sözcük Farsça dīde ديده z "görmüş, gören, göz" sözcüğünden nā+ önekiyle türetilmiştir.

Daha fazla bilgi için dide maddesine bakınız.

Ek açıklama

Esasen "görmemiş" anlamındayken, edilgen anlamda kullanımı ("görülmemiş") Türkçeye özgüdür.


14.11.2019
nadim

Arapça ndm kökünden gelen nādim نادم z "nedamet getiren, pişman" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nadima ندم z "pişman oldu" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

nadir

Arapça ndr kökünden gelen nādir نادر z "az bulunan" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nadara نَدَرَ z "ender idi" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

nafaka

Arapça nfḳ kökünden gelen nafaḳa(t) نَفَقَة z "1. gider, harcama, 2. İslam hukukunda eşin geçimine tahsis edilen varlık" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nafaḳa نَفَقَ z "çıktı, sarfetti, harcadı" fiilinin faˁala(t) vezninde ismi merresidir.

nafi

Arapça nfˁ kökünden gelen nāfiˁ نافع z "yararlı" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nafaˁa نَفَعَ z "yaradı, yararlı oldu" fiilinin fāˁil vezninde etken fiil sıfatııdır.

nafile

Arapça nfl kökünden gelen nāfila(t) نافلة z "gerekenden fazlasını yapma, gereksiz şey" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Arapça nafl نفل z "fazladan yapılan şey" sözcüğünün fāˁila(t) vezninde etken fiil sıfatı dişilidir.